Opinie

Alleen kleine groep keurige Republikeinen kan Amerika redden

Opinie Republikeinen die normaliter de moralist uithangen, tolereren nu op laffe wijze Trumps wangedrag, schrijft journalist

Foto Evan Vucci/AP

De Amerikaanse democratie heeft een probleem. Informatie over kandidaten lijkt er, althans in één geval, niet meer toe te doen. Het is te gemakkelijk om dit af te schuiven op de fervente aanhangers van Donald Trump die geen enkele mediaoutlet vertrouwen. Hij gaat immers meer dan 40, misschien wel 45 procent of nog meer, van de stemmen halen, wat erop wijst dat veel meer mensen dan alleen de ongeïnformeerden bereid zijn een kandidaat te accepteren die aantoonbaar problematisch is.

Ik durf wel te stellen dat geen Democraat (en vermoedelijk ook geen enkele andere Republikein) zou zijn weggekomen met de leugens, beledigingen, vaagheid, Poetin-liefde en wangedrag tegenover vrouwen op een manier waarop Trump dat lukt. Ieder ander zou met pek en veren zijn afgevoerd. Maar terwijl bewijzen van zijn kwalijke karakter zich opstapelen, is Trump aan de borst gedrukt door veel Republikeinen die normaliter de moralist uithangen, maar nu op de allerlafste manier wangedrag tolereren.

Ik begrijp dat van een paar groepen. De racisten, de white supremacy-types, de altright-extremisten, de neonazi’s, de extreme antioverheidslui die gebouwen bezetten in Oregon en dan worden vrijgesproken: zij zien in Trump de persoon die hun onappetijtelijke boodschap een podium heeft gegeven. Denk aan David Duke, ex-Ku Klux Klan-leider in Louisiana, wiens tweets Trump vrolijk doorstuurde. De steun van deze kiezers is onvoorwaardelijk: zij hebben nog nooit iemand gehad die zo dicht bij hun geperverteerde kijk op de wereld stond.

Ik begrijp het ook van die boze blanke arbeiders die inderdaad niet openstaan voor informatie of zo anti-alles zijn dat ze alles beter vinden dan een gevestigde macht. In Amerika zijn nu meer dan zes miljoen mensen verslaafd aan pijnstillers en opiaten, vooral in blanke, vervallen gebieden. Trump is hun pijnstiller, hun oxycontin, een verslavende vertolker van hun ongenoegen. Resultaten verwachten ze niet, maar alles is beter dan hoe ze nu leven. Ook hun steun is onvoorwaardelijk.

Het vergt iets meer hersengymnastiek, maar ik begrijp het ook van de evangelische christenen. Je zou denken dat zij een schuinsmarcheerder als Trump niet zouden kunnen accepteren. Het tegendeel gebeurt. Ze omarmen de man en hebben daarvoor een goede reden. Zij zijn bereid om alle principes opzij te zetten om te voorkomen dat de ‘progressieve elite’ de macht krijgt om rechters in het Supreme Court te benoemen. Bovendien stemmen ze in werkelijkheid niet op Trump maar op hun held, de Bijbelkwezel en running mate Mike Pence. Ze verwachten, of hopen, dat Trump het ambt niet aan zal kunnen, zal doodvallen, zal worden afgezet of opzij gedrongen wegens incompetentie, waarna Pence de macht kan overnemen. Dan hebben ze eindelijk die evangelische president waar ze al decennia op wachten en die ze via een normale weg nooit zouden kunnen krijgen. Hun steun is niet onvoorwaardelijk, maar als goede opportunisten zullen ze keurig voor Trump stemmen.

De groep waarvan je het stemgedrag niet kunt begrijpen of rechtvaardigen is die van Republikeinse leiders, die met vuur spelen door een ongekwalificeerde malloot president te laten worden en daarmee de grootste dreiging creëren die de Amerikaanse republiek ooit heeft gezien.

Nou ja, ik begrijp het wel: de moderne Republikeinse Partij is een machtsmachine, een ordinaire belangenbehartigersorganisatie die geen enkel ander doel heeft dan de gevestigde belangen die hen financieren ten dienste te staan. Zij willen de overheid uitkleden, de belastingen voor de rijken verlagen en de economie globaliseren – eigenlijk alles wat ze sinds Reagan al praktiseerden.

Never mind dat dit onverenigbaar is met wat de blanke arbeiders willen. Op de vleugels van Trump zouden ze alle drie de poten van het Amerikaanse politieke systeem in handen hebben en hun gang gaan. Ik vrees dat ook zij onvoorwaardelijk steun zullen verlenen aan Trump – ze hebben geen principes en weten dat hun de macht wacht. Speaker Paul Ryan is een goed voorbeeld.

De minst inzichtelijke groep is die van traditionele Republikeinse middenklassestemmers. Gewoon, keurige conservatieven, wantrouwend over de overheid maar niet anti, bezorgd over het verval van de Amerikaanse samenleving. Zij weten beter, zij zijn wel geïnformeerd en ze houden wel hun hart vast bij Trump.

Zeker, ze haten Hillary maar is die haat en afkeer voldoende om ze te laten stemmen op een psychopaat? Dit is de groep waar het deze dinsdag in de VS om gaat. Dit is de groep waarop Amerika en de wereld moet vertrouwen om het drama van een president Trump te voorkomen.

Als deze mensen afhaken en gewoon thuisblijven, dan verliest Trump. Als zij opkomen en niet voor een president stemmen maar wel down the ballot (alle andere kwesties en personen waarover gestemd wordt), dan wint Clinton en blijft de Senaat Republikeins. Als zij uit afkeer van Trump op Clinton stemmen, dan wordt het een landslide. Maar als zij hun reserves opzijzetten en op Trump stemmen, dan kan hij zomaar winnen. Zo bezien is het maar een kleine groep die deze dinsdag bepaalt of Amerika als beschaafde democratie overleeft of niet. Kan de denkende burger Amerika redden?