Je voetbalt niet om op de bank te zitten

AZ-Ajax Nemanja Gudelj staat bekend als op-en-top prof. Toch is hij uit de Ajax-selectie gezet: hij kan zich niet motiveren voor een rol als reserve.

Nemanja Gudelj deelt handtekeningen uit aan jonge fans op De Toekomst, het trainingscomplex van Ajax. Foto Marco de Swart/ANP

Zo groot als Erik Heijblok als mens is, zo klein was misschien wel zijn ego als voetballer. Maar weinig profs schikten zich zo makkelijk in een reserverol als de voormalig doelman in zijn tijd bij Ajax en AZ. „Ik wist ook dat ik niet goed genoeg was voor Ajax”, zegt Heijblok, tegenwoordig keeperstrainer in de jeugd van Ajax. „Dus toen ik dat contract zag, aarzelde ik niet.”

In Alkmaar woonde Heijblok zondag het 2-2 gelijkspel tussen zijn oude clubs bij. Kop koffie in de rust, zoonlief aan de hand. Sinds vorig jaar is hij gestopt, hoewel hij jaren eerder al uit beeld verdween. In 2007 begon het. Dat jaar werd hij derde doelman bij Ajax en wist hij dat hij weinig zou spelen. Hij speelde er één duel: uit bij Kozakken Boys in het bekertoernooi. Maakte hij nog een blunder ook. Bij AZ was het niet anders. In de vijf seizoenen die hij daar verbleef tot de zomer van 2014 speelde hij niet één competitiewedstrijd. Heijblok was er stand-in van de stand-in.

Als iemand kan weten hoe de sfeer op een reservebank kan zijn, is het Heijblok. Herkent hij de situatie bij Ajax, nu de club twee spelers uit de selectie heeft gezet? „Het was niet zo explosief als nu. Deze spelers zijn een soort merken geworden, met een grote entourage. Kijk maar hoe ze zich profileren op sociale media. Dat was in mijn tijd niet.”

Hoe minder speeltijd, des te minder status en waarde. Geduld lijkt moeilijk op te brengen in een tijd van snel geld en een glinsterende image op het internet. Gewend aan zijn status als basisspeler gaf Nemanja Gudelj dit weekeinde te kennen dat hij zich niet langer kon motiveren voor een reserverol bij Ajax. Dus zette de club hem uit de selectie, net als Ajax dat anderhalve week geleden deed met Anwar El Ghazi, die zich op de training misdroeg tegenover trainer Peter Bosz en voor een maand is teruggezet naar Jong Ajax.

In een verrassend open persbericht op de officiële website maakte Ajax melding van de casus Gudelj. Inclusief quote van directeur spelerszaken Marc Overmars. „Wij vinden deze mentaliteit niet passen bij een topsporter.” Over twee weken gaat de technische staf weer in gesprek met de speler. Dan is Gudelj weer terug van interlandverplichtingen met Servië. En mogelijk ook afgekoeld.

Ajax is in balans

Voor hem is het onwennig, zijn rol als reserve. Zoals dat ook geldt voor El Ghazi, Kenny Tete, Jaïro Riedewald en Riechedly Bazoer. Vorig seizoen basisspeler en geroemd, maar gedaald in de hiërarchie sinds Bosz de scepter zwaait. Tete speelde zondag geen minuut, Riedewald en Bazoer evenmin. Dezelfde Bazoer die in de zomer nog werd begeerd door grote clubs als Napoli. Dat zulke spelers op de bank zitten, zegt iets over de kracht van dit Ajax. De ploeg is in balans.

Gevolg is wel dat het rommelt in de kampen van spelers die erkenning missen. Plots kan Napoli toch een interessante club zijn voor Bazoer, als de speler tenminste niet te lang stilzit. Geldt ook voor Gudelj. Grote kans dat hij via deze weg een transfer wil forceren in de winterstop. „Ik ken hem zo niet”, zegt Robert Eenhoorn in de perskamer van het Afas Stadion. De algemeen directeur van AZ werkte nog met Gudelj in de tijd dat hij nog bij AZ speelde en meende in de Servische international een type voorbeeldprof te herkennen.

Van Gudelj is bekend dat alles in het teken staat van voetbal. „Als ik een doel voor ogen heb, ga ik er vol voor”, luidde de titel van een van zijn maandelijkse columns op de Ajax-site. Ter bespoediging van zijn herstel drinkt hij thuis paardenmelk. Vanaf zijn eerste tienerjaren doet hij al extra oefeningen voor meer spierkracht.

Gudelj had zelf de keuze

Op-en-top prof. Tot de voorbije weken, waarin hij voor het eerst werd geconfronteerd met tegenslag. Toen begon het te schuren. „Dat is ook ongelooflijk zwaar”, zegt Lasse Schöne, die begin dit seizoen zelf langdurig reserve is geweest. Saillant: hij speelt als controlerende middenvelder op een plek waar Gudelj vorig seizoen vaak werd opgesteld. „Je voetbalt om te voetballen”, zegt de Deen. „Voor je lol. Dat is bankzitten niet.”

Schöne wil het liefst wegblijven bij de zaken van El Ghazi en Gudelj. De middenvelder baalt er meer van dat Ajax in de slotfase een 2-1 voorsprong weggaf, ook al verdiende AZ een punt. Toch zou hij zelf nooit zijn werk hebben opgegeven. Wat je wel kunt doen? „Keihard werken, ook al klinkt dat cliché.” Bij hem heeft dat geloond. „Ik zit heerlijk in mijn vel.”

Na de wedstrijd, waarin Wout Weghorst twee keer scoorde en in de slotfase treffers van Bertrand Traoré en Davy Klaassen ongedaan maakte, zei Peter Bosz dat hij Gudelj zelf voor de keuze had gesteld. „Je gaat er vol voor of niet. Je kunt niet alleen opdraven als ik je nodig heb. Ook al gaat het hier om internationals, nergens in de contracten staat dat iemand moet spelen. Als je onderdeel van het team wilt zijn, moet je je schikken in je rol. Ik bepaal.”

Bosz verwacht geen problemen met andere spelers die zich gepasseerd voelen. „Maar je weet nooit wie er morgen voor je deur staat.”