Fractieleiders: pak Poetin aan met sancties en lagere gasimport

Rusland

Aan de vooravond van het debat over het Oekraïneverdrag, tonen politiek leiders zich bezorgd over Ruslands „provocatieve acties”.

Premier Mark Rutte en de president van Rusland Vladimir Poetin geven in 2013 een toespraak in het Scheepsvaartmuseum in Amsterdam. ANP JERRY LAMPEN

Nederland moet binnen de Europese Unie pleiten voor een scherpere houding tegenover Rusland. Nieuwe sancties en minder gasimport uit Rusland zouden daar de geëigende instrumenten voor zijn. Dit zeggen fractievoorzitters van de grote partijen in de Tweede Kamer, in gesprekken met NRC.

De bezorgdheid over de manier waarop Rusland zich doet gelden op het wereldtoneel is groot bij hen. Ze spreken van „buitengewoon bedreigende en provocatieve acties” en spanningen die „op onderdelen vergelijkbaar zijn met de Koude Oorlog”. Daartegenover staat een Europese Unie die weinig van zich laat horen. „Geopolitiek doet de EU niks”, zegt CDA-fractievoorzitter Sybrand van Haersma Buma.

PvdA-fractieleider Diederik Samsom meent dat het tijd is om „patstellingen te doorbreken” en ziet hier een rol voor Nederland, omdat Duitsland op dit dossier voorzichtig is. Zo lukte het de Europese regeringsleiders twee weken geleden niet om afspraken te maken over nieuwe sancties tegen Rusland, vanwege de bombardementen op de Syrische stad Aleppo. Landen als Italië, Bulgarije en Griekenland waren tegen. Het lastige is, zegt Samsom, dat Duitsland „op dit terrein niet die duw geeft die wel nodig is”. „Bij andere problemen, zoals de euro, doen ze dat wel.”

Premier Rutte riep onlangs de oppositie – hij noemde ze de „redelijke krachten – in de Tweede Kamer op om toch in te stemmen met het samenwerkingsverdrag tussen de EU en Oekraïne. Dit vanwege de instabiliteit die Rusland veroorzaakt aan de oostgrens. Europa moet één geluid laten horen, zei Rutte.

Het was nieuw dat de premier dit geopolitieke aspect zo benadrukte. Een rondgang langs de fractievoorzitters van de grote partijen laat zien dat zij die Russische dreiging zeker zien. Maar de meeste oppositiepartijen vinden dit nog geen reden om de uitslag van het raadgevend referendum, waarin een meerderheid zich tegen het Oekraïneverdrag uitsprak, dan maar te negeren. Alleen D66-fractievoozitter Pechtold toont begrip, hoewel hij vindt dat premier Rutte zeven maanden te laat met zijn argument komt.

Dinsdag debatteert de Tweede Kamer over het Oekraïneverdrag. Lees: Er staat een Russische beer in de Kamer

Bijna alle fractievoorzitters zijn het erover eens dat Europa snel minder afhankelijk moet worden van Russisch gas. Natuurlijk moet Nederland voor zijn energie niet afhankelijk zijn van „de Poetins en ayatollahs in de wereld”, meent VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra. Uit de gesprekken blijkt verder dat de politieke leiders in de Tweede Kamer vooral bang zijn voor Russische hackacties, die de digitale infrastructuur verstoren.

Dinsdagavond debatteert de Tweede Kamer met premier Rutte en minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) over hun voornemen alsnog een manier te vinden om Nederland akkoord te laten gaan met het samenwerkingsverdrag met Oekraïne.