De lat ligt hoog voor de skiërs uit de polder

NK alpineskiën

In Limburg werden dit weekend de nationale skititels verdeeld. Het blijft behelpen én duur voor de Nederlandse skiërs, die op indoorbanen hooguit een basis voor een beginnende carrière leggen.

Foto’s Chris Keulen

In hun skipakken zien de Nederlandse alpineskiërs er bij de NK indoor Noord-Koreaans eenvormig uit. Maar toch vormen ze een elitair gezelschap. De skiërs, of hun ouders, kunnen zich voor hun sportbeoefening een jaarlijkse investering van tussen de 20.000 en 30.000 euro permitteren. Veel geld, maar wel een bodemprijs om een succesvolle carrière na te streven. Alpineskiën, allesbehalve een volkssport.

Toch is zondag een tachtigtal skiërs afgezakt naar het Zuid-Limburgse Landgraaf om in de hal van SnowWorld om de Nederlandse titel te strijden. Een wonderlijk gezelschap, met een drietal mannen dat zich internationaal oriënteert, hongerige jongeren met hoop op een mooie carrière, gevorderden bij wie de vlam bijna is gedoofd en masters die vanwege hun hoge leeftijden vooral dienen als programmavulling.

Waarmee niet gezegd is dat de Nederlandse Ski Vereniging (NSkiV) de topsport negeert. Integendeel, maar de hoge internationale standaard marginaliseert automatisch ambities. Bij de mannen volgt Maarten Meiners (24) een internationaal programma met de B-selectie van Duitsland, waar de NSkiV hem heeft ingekocht. Hij hoopt voorzichtig op deelname aan de Olympische Spelen van 2018 in Pyeongchang. Spike van der Haas is een negentienjarige skiër met internationale potentie voor wie de NSkiV financieel bijdraagt aan zijn programma. Steffan Winkelhorst is van een gelijkwaardig niveau, maar moet het na een onderbreking van één jaar vanwege motivatieproblemen voorlopig zonder bondssteun zien te redden.

Bij de vrouwen is het uitzicht op internationale successen mistig. Adriana Jelinkova (20), met voorsprong Nederlands beste skiester, heeft gebroken met de NSkiV en volgt in Oostenrijk, onder aansturing van moeder Zuzana, haar eigen programma in het wereldbekercircuit. Jelinkova wilde niet verder met de Duitse bondstrainer Uli Seitz, waarmee de breuk met de bond werd bezegeld. Jelinkova ontbrak in Landgraaf, maar blijft wel onder Nederlandse vlag skiën.

De internationale kwaliteitseisen creëren achter Jelinkova een groot gat. De drie negentienjarigen Britt Molenaar, Milou Blok en Boxie Borchat – in die volgorde zondag ook het NK-podium – gelden als talentvol, maar niet veel meer dan dat. Veelzeggend: voor hun begeleiding houdt de NSkiV vooralsnog de hand op de knip.

Crowdfunding

Voor de skibond is te hopen dat zij niet het pad van Birgit Henrich volgen. De twintigjarige studente skiede in Landgraaf haar laatste wedstrijd. Oorzaken: vooral gebrek aan geld, maar ook aan motivatie. Henrich: „Ik maakte niet de gewenste progressie en financieel was het niet te doen. Vorig jaar kreeg ik het geld met crowdfunding en sponsors bijeengeschraapt, maar dit jaar lukte dat niet. En stoppen met mijn studie Science Business aan de VU in Amsterdam zag ik niet zitten.” Jammer, maar ook weer niet, vindt Henrich: „Kan ik eindelijk andere leuke dingen doen.”

Voorbij is de tijd dat de bond alpineskiërs liet opleiden in een internaat in Oostenrijk. Te kostbaar en te weinig rendement, luidde tweeënhalf jaar geleden de harde conclusie. Wil het ooit iets worden met Nederlandse skiërs, dan moet de aanpak individueel gericht zijn. De skiërs moeten via de privéteams hun talent en ambitie duidelijk maken voor ze financiële ondersteuning krijgen. Meiners werd goed genoeg bevonden voor een volledige ondersteuning en Van der Haas krijgt zijn kosten deels vergoed, dat is het.

Het plezier was verdwenen

Voor Meiners wordt dit seizoen do or die. Hij is zeer tot zijn tevredenheid voor het derde jaar ondergebracht bij de Duitse bond, maar Harald de Man, bondscoördinator alpineskiën, laat doorschemeren dat er progressie wordt verwacht. Meiners houdt zich verre van negativisme en ziet zelfs olympische mogelijkheden, al is de eis van een keer top-8 en twee keer top-16 op een WK of in een wereldbekerwedstrijd erg pittig. „Moeilijk maar haalbaar”, zegt de skiër die pas één keer in de top-30 van een wereldbekerwedstrijd (combinatie) is geëindigd.

In Landgraaf werd Meiners zelfs geen Nederlands kampioen. Ook weer niet zo verwonderlijk. Kampioen Winkelhorst is een specialist op de slalom, Meiners op de reuzenslalom. Derde werd Olaf Borsboom, een skiër die in de ogen van de bond wat achterblijft in ontwikkeling.

Hoe zit dat toch met Winkelhorst, de 24-jarige Haaksberger die was gestopt maar na een jaar op zijn schreden terugkeerde? Hij ondervond fricties in het Duitse bondsteam waar de skibond hem had ondergebracht en vond dat ontwikkeling achterwege bleef. Het plezier in skiën was verdwenen. Dus stopte Winkelhorst, die bleef meedoen aan wedstrijdjes en daar zijn motivatie terugvond. Hij had nog wat spaargeld en aangevuld met wat sponsorinkomsten vond hij de financiële basis om terug te keren. De student Advanced Technology aan de Universiteit Twente heeft zich binnen vier jaar een plaats in de top-30 ten doel gesteld. Optimistisch: „Als ik dat red zijn er olympische kansen.”

De kleinzoon van Jan Janssen

Grote afwezige in Landgraaf was de nieuwe ster van het Nederlands skiën. Onverwacht, door een wisseling van nationaliteit, kreeg de NSkiV Steven Theolier, Fransman met een Nederlandse moeder, in de schoot geworpen. Slalomspecialist met een bijzondere achtergrond. Hij is de kleinzoon van oud-wielrenner Jan Janssen, de eerste Nederlandse winnaar van de Tour de France. Theolier, die als lid van de Franse selectie ooit naar de vijftiende plaats in Kitzbühel slalomde, bleef dit jaar buiten de Franse ploeg na een jaar absentie als gevolg van een gescheurde kruisband. Hij maakte vervolgens de overstap naar Nederland, waar hij zich zelden vertoont. Zijn vader Jacques werd dit jaar coach van de Zweedse selectie op voorwaarde dat zoon Steven aan de ploeg werd toegevoegd. Een welkome aanwinst, oordeelt coördinator De Man. Een echt product van de sneeuw. Altijd beter dan een product van indoorbanen, waar volgens De Man hooguit een basis voor een beginnende skicarrière kan worden gelegd. De stap naar de top gaat via de bergen. Echte bergen, welteverstaan.