Demonstreren tegen machtsmisbruik in Marokko op het Museumplein

In Amsterdam werd zaterdag de Marokkaanse visverkoper Mohsin Fikri herdacht. Zijn gruwelijke dood leidde in Marokko al tot grootschalig protest.

Foto NRC / Teri van der Heijden

In de vorm van een groot hart staan tientallen kaarsjes opgesteld op de grond. De kaarsen die uitgaan door de regen, worden weer opnieuw aangestoken. Het gepraat van de groep mensen eromheen wordt overstemd door luide Marokkaanse muziek.

Het kaarsenhart op het Museumplein in Amsterdam is ter nagedachtenis aan de Marokkaanse visverkoper Mohsin Fikri, die vorige week werd doodgedrukt in een vuilniswagen in de Noord-Marokkaanse havenstad Al Hoceima. De 31-jarige Fikri probeerde zijn zwaardvisvangst te redden, die door de autoriteiten in beslag was genomen. Tijdens zijn poging werd plotseling het verwerkingsmechanisme van de vuilniswagen aangezet, waardoor Fikri tot afschuw van omstanders om het leven kwam.

Zaterdagmiddag zijn zo’n tachtig mensen bijeen gekomen op het Museumplein om Fikri te herdenken, tijdens een minuut stilte. Maar de bijeenkomst is ook bedoeld om in opstand te komen tegen machtsmisbruik en corruptie in Marokko, vertelt Bouchra Attouti, een van de 27 initiatiefnemers van de bijeenkomst. Zo’n 300 mensen hadden zich aangemeld voor het evenement op Facebook. “Door de regen is de opkomst lager”, zegt Attouti.

Machtsmisbruik

Fikri’s dood leidde in Marokko tot grote woede en opstand. Op verschillende plaatsen in het land gingen mensen de straat op om te protesteren. De inwoners van Marokko vinden dat de overheid schuldig is aan de dood van de visverkoper en zien het als een gevolg van het wijdverbreide machtsmisbruik door autoriteiten. Marokkanen “zijn het zat”, zegt Attouti. De Marokkaanse koning heeft inmiddels een onderzoek gelast.

Het incident is voor Marokkanen “de druppel die de emmer doet overlopen”, zeggen Maher Nali (18) en Redouan Ennahas (19), die bij de bijeenkomst in Amsterdam aanwezig zijn. Zelf hebben ze op vakantie in Marokko ook vaak genoeg met corruptie te maken gehad, vertellen ze. “Auto’s met een Nederlands kenteken worden áltijd aangehouden”, zegt Nali. “Bijvoorbeeld omdat je door rood rijdt, terwijl dat helemaal niet zo is. Pas als je direct contant afrekent met de agent, mag je weer verder.” Ennahas:

“In Marokko word je door de politie vernederd.”

Onvrede

De reden dat juist déze gebeurtenis zoveel woede opwekt, komt doordat het in Al Hoceima gebeurde, denken aanwezigen, het Rifgebied waar Berbers wonen. “Berbers weten wat het is om onderdrukt te worden”, zegt de 38-jarige Nisrine Mbarki (38). Ook “de gruwelijk manier” waarop Fikri om het leven is gekomen, draagt volgens haar bij aan de felheid van de reacties. “De Arabische lente is aan Marokko voorbij gegaan, terwijl er veel onvrede is. Dit is blijkbaar wel het moment.”

Mbarki vindt het “spijtig” dat er zo weinig mensen op de herdenking zijn afgekomen. Dat komt volgens haar niet alleen door de regen. “Mensen wordt angst aangejaagd. In moskeeën en op social media wordt opgeroepen niet naar dit soort demonstraties te gaan. ‘Zeg nee tegen chaos’, is de boodschap”.Mensen zijn volgens Mbarki bang om in de problemen te komen in Marokko als ze zich uitspreken. “Bijvoorbeeld om te worden opgepakt.”

Ze vindt het, net als Nali en Ennahas, zelf wel belangrijk om erbij te zijn vandaag. Om “mensen in Marokko te steunen. Zodat ze merken dat we weten wat er gaande is, en dat we aan hun kant staan.”