Turkse politie pakt voltallige top pro-Koerdische partij HDP op

Na de aanhoudingen ontplofte er een autobom in Diyarbakir waarbij er meerdere doden vielen.

Schade na de explosie in Diyarbakir. Reuters

De Turkse politie heeft in de nacht van donderdag op vrijdag de voltallige top van de linkse Democratische Partij van de Volkeren (HDP) gearresteerd. Deze pro-Koerdische partij is de op twee na grootste in het Turkse parlement met 59 van de 550 zetels.

Onder twaalf gearresteerden zijn de twee leiders van de partij. Selahattin Demirtas werd in zijn huis in Diyarbakir opgepakt en Figen Yuksekdag in haar huis in de Turkse hoofdstad Ankara. Turkije beschuldigt de HDP – die voortkomt uit de Koerdische beweging – ervan de politieke tak te zijn van de Koerdische guerrillaorganisatie PKK. De partij ontkent deze beschuldigingen.

Doden en gewonden bij aanslag

In de stad Diyarbakir, in het overwegend Koerdische zuidoosten van Turkije, werd het onrustig na de arrestaties. Een paar uur na de arrestaties werd er een aanslag met een autobom gepleegd in Diyarbakir. De bomaanslag heeft volgens de Turkse premier Binali Yildirim zeker acht levens geëist. Meer dan honderd mensen raakten gewond. Yildirim houdt Koerdische militanten verantwoordelijk voor het geweld in de stad in het zuidoosten van Turkije.

Een tweet waarin Demirtas meldde dat een arrestatieteam aan zijn deur stond, werd ruim zevenduizend keer gedeeld. De organisatie Turkey Blocks, die Turkse sociale media monitort, meldde dat Twitter, Facebook, YouTube en WhatsApp vrijdagochtend werden geblokkeerd in het land.

Twitter avatar hdpdemirtas Selahattin Demirtaş Diyarbakırda evimde zorla gözaltına alınma kararı ile emniyet yetkilileri kapımdalar

De arrestaties zijn verricht omdat de politici niet in een rechtszaal waren verschenen om te getuigen in een “lopend onderzoek naar terrorisme”. De parlementariërs worden vervolgd omdat ze met hun toespraken de PKK zouden helpen. Partijleider Demirtas zei eerder niet te gaan meewerken aan berechting, rechtbanken zijn volgens hem namelijk niet onafhankelijk. “Je kunt ons arresteren, maar we zullen niet uit eigen beweging komen.”

Strijd PKK en Turkse leger

Parlementariërs hadden een vorm van immuniteit in Turkije, maar in mei werd de grondwet gewijzigd waardoor de onschendbaarheid van volksvertegenwoordigers werd opgeheven. Ook in de jaren negentig werd de immuniteit van een aantal parlementariërs opgeheven, waarna ze 15 jaar cel kregen wegens vermeende banden met de PKK.

De strijd tussen de PKK en het Turkse leger is sinds de zomer van vorig jaar weer opgelaaid. Daarbij speelt de oorlog in Syrië een grote rol, een aan de PKK-gerelateerde partij van de Koerdische minderheid is een belangrijke factor in de gevechten. Turkije is bang dat de Koerden daardoor veel gebied tot hun beschikking krijgen.

Vorige week werd de burgemeester van Diyarbakir Gültan Kisanak gearresteerd om vermeende banden met terrorisme. Zij is vervangen door een regeringsvertegenwoordiger. Sinds haar arrestatie is er in het zuidoosten van het land overdag nauwelijks nog internet meer via vaste lijnen en mobiel beschikbaar. Het internetverkeer is sinds vrijdagochtend ook in andere delen van het land beperkt.