Commentaar

Schap blijft op kinderhoogte

nrcvindt

Ze staan er al mee in hun handen, die lieve bloedjes. Maar: nee, mág niet, zegt hun ouder of oppas. Maar alleen als die een harde kop heeft, gaat er iets terug in het schap. Het is ongezond, maar snoep en koek en drinkyoghurtjes en toetjes zien ze er zo leuk uit. Immers, de ontwerpers van reclame en verpakkingen doen eensgezind waar ze voor zijn geëngageerd: het product op het onweerstaanbare af aantrekkelijk maken voor de doelgroep. Voor jonge kinderen dus.

Keuzevrijheid is een groot goed. Volwassen klanten moeten kunnen kopen wat ze willen, en daarbij moeten ze zelf de afweging maken of ze zich laten beïnvloeden door reclameboodschappen. Dat is zo simpel niet. Filmster George Clooney drinkt graag bepaalde koffie, dat wordt ons voorgespiegeld in een reeks verrukkelijke reclamefilmpjes. Op slag willen we die koffie allemaal, hetzij omdat we Clooney willen zijn, hetzij omdat we hem willen zoenen. Maar in plaats van George Clooney krijgen we een lichtere portemonnee, want ‘zijn’ koffie is niet goedkoop.

Als volwassen zich al nauwelijks kunnen onttrekken aan zulke verleiding, wat moet een kind dan? Vandaar dat de Stichting Reclame Code bepaalt dat er voor kinderen onder de zeven geen reclame voor voeding gemaakt mag worden. Tot 12 jaar geldt: „Zij mag niet tot de aankoop van een bepaald product aanzetten door te profiteren van hun onervarenheid of hun goedgelovigheid”. Vrome woorden. In weerwil van deze regel wordt er in de snoepindustrie specifiek gemikt op de klandizie van jonge kinderen via populaire kinderhelden. Men vermomt snoep als voeding en die is uiteindelijk niet mee r dan een snelle fix, gebaseerd op suiker, zout en verzadigd vet.

Daarom lijkt het een goed initiatief van de supermarkten Jumbo, Plus en Albert Heijn om toetjes, snoep, zuiveldrankjes en ontbijtgranen van hun huismerken binnen een jaar aan te bieden in een neutrale verpakking. Omgekeerd willen de drie supers gezondere producten juist voorzien van een aantrekkelijker verpakking.

Het suggereert een ommezwaai in beleid. Maar hoe serieus is dit? Zolang de producten uitgestald blijven in schappen op kinderooghoogte verandert er weinig en blijven de supermarkten verzekerd van omzet – via de A-merken, die de verpakkingen met stripfiguur en superheld aanhouden. Willen genoemde winkelbedrijven werkelijk een verschil maken, dan verplaatsen ze om te beginnen alles, inclusief de A-merken, naar schappen op volwassen ooghoogte. Zodat in eerste instantie de ouders beslissen of ze het lekkers voor hun kinderen kopen. Of dat ze denken: Nee. Deze keer doen we niet.