Met onderling wantrouwen redt Air France-KLM het niet

nrcvindt

De toekomstplannen van de Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij Air France-KLM hebben een Engelse titel. Trust Together heet het project met negen prioriteiten dat het bestuur donderdag in Parijs presenteerde.

Is het een Engelse titel, omdat de lingua franca van de financiële wereld nu eenmaal Engels is? Of is het Engels omdat het dan geen Frans (of Nederlands) hoeft te zijn, zodat geen van de samenstellende delen van de groep in Amstelveen en Parijs zich voorgetrokken of achtergesteld hoeft te voelen. Of is het gewoon Engels omdat het de taal is van de zakenreiziger.

De strategie van de nieuwe (sinds juli) topman Jean-Marc Janaillac van Air France-KLM maakt een magere indruk. Wat doen de plannen voor de drie doelen die het concern moet halen? De drie zijn: omzet- en winstgroei, lagere kosten en onderlinge eenheid.

Air France-KLM probeert de rollen om te draaien. Niet de succesvolle budgetmaatschappijen zoals EasyJet of de maatschappijen uit de Golfstaten, zoals Emirates, zijn de uitdagers. Nee, het gevestigde Air France krijgt die rol toebedeeld. Een aparte maatschappij met tien vliegtuigen moet marktaandeel terugwinnen op de routes naar Azië. Dat moet geen budgetmaatschappij worden. Dat plan is echter rijkelijk laat én defensief. Gaat Air France-KLM hiermee de nodige extra omzet- en winstgroei bereiken?

De nog naamloze nieuweling moet met aantoonbare lagere kosten werken. Lees: met lagere personeelskosten. Dat is doel nummer twee. Lagere kosten zijn nodig in deze bedrijfstak met intense concurrentie. Maar feit is dat niet alleen de (soms handtastelijke) Franse vakbonden de personeelsbelangen verdedigen, maar ook de Nederlandse. Deze vrijdag was er een kort geding van KLM om twee bonden tot overleg te dwingen. Het Trust Together plan biedt op dit punt weinig nieuw perspectief.

Het derde doel is het onderlinge vertrouwen. Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur) en pilotenbond VNV reageerden donderdag met een zekere opluchting. De plannen raken vooral Air France. Parijs laat ons met rust.

Maar met die reactie illustreert men precies het kernprobleem. Deze grensoverschrijdende fusie dateert uit 2004. Maar er is nog steeds een tekort aan eenheid. Gebrek aan vertrouwen. Topman Janaillac wordt naar eigen zeggen geen commissaris bij dochterbedrijf KLM omdat het in Nederland onrust zou geven. Als de groep financieel verder in mineur geraakt, is dat óók een KLM-probleem. Oók een probleem voor Schiphol. En óók een probleem voor Nederland. Dat ontkennen zou een ernstige vergissing zijn.