Noodkreet uit Russisch strafkamp leidt tot schorsing kampbeul

Dissident in Rusland De Russische activist Ildar Dadin vertelde in een gesmokkelde brief over de martelingen in zijn strafkamp. Nu is de sadistische kampchef uit zijn functie gezet.

De Russische activist Ildar Dadin tijdens een protest in Moskou tegen de regering in april 2014. Philipp Kireev/AFP

„Nastja! Als je besluit deze brief te verspreiden, dan het liefst zo breed mogelijk. Het vergroot de kans dat ik blijf leven.” De brief aan zijn vrouw die de activist Ildar Dadin begin deze week de gevangenis uit liet smokkelen wond er geen doekjes om: hij vreesde de martelsessies in strafkolonie nummer 7 niet te zullen overleven. Dadin’s echtgenote, Anastasia – Nastja – Zotova, kreeg de noodkreet in handen en speelde deze door aan de Russische nieuwssite Meduza, waar de brief werd opgepikt door internationale media en zelfs de Russische staatsmedia.

De golf van verontwaardiging die volgde op het uitlekken van de brief redde Dadin het leven: donderdag werd bekend dat kampdirecteur Sergej Kossiev is geschorst, een uitzonderlijk resultaat in een land waar martelingen in gevangenissen eerder regel dan uitzondering zijn.

Mensenrechtenorganisaties maakten zich al langer zorgen over het lot van Dadin. Hij werd eind vorig jaar veroordeeld tot 2,5 jaar strafkamp wegens verschillende vreedzame eenmansprotestacties tegen onder andere de annexatie van de Krim en de oorlog in Oekraïne. Hij werd vervolgd omdat hij binnen 180 dagen twee keer een boete voor demonstreren had gekregen, wat volgens omstreden nieuwe wetgeving strafbaar zou zijn.

Sadistische kampdirecteur

Dadin belandde in het beruchte strafkamp Segezja in de provincie Karelië aan de Finse grens, waar ook de veroordeelde oligarch en politicus Michail Chodorkovsky in 2011 een deel van zijn gevangenisstraf doorbracht. Segezja staat bekend om zijn sadistische directeur, majoor Kossiev, die Dadin er in zijn brief van beschuldigde direct betrokken te zijn bij de martelsessies.

In de brief die hij in de gevangenis aan zijn advocaat Andrej Liptzer dicteerde, zegt hij: „Weet dat dit kamp gerund wordt door maffia, waaronder het bestuur, gevangenisdirecteur Kossiev en de meerderheid van de medewerkers, inclusief de artsen.” Hij beschrijft in detail hoe hij dagelijks door soms wel tien medewerkers en gevangen tegelijk werd afgetuigd, en dat Kossiev hoogstpersoonlijk deelnam aan de martelingen.

„Na de derde keer werd ik met mijn hoofd in de wc-pot van de isoleercel geduwd.” Ook zou hij zijn opgehangen aan zijn armen en gedreigd met verkrachting. Kossiev dreigde hem te zullen vermoorden als hij zich zou beklagen.

Toch slaagde Dadin er met behulp van zijn advocaat in de brief het kamp uit te smokkelen. In een interview vertelde zijn echtgenote dat ze in paniek de Russische ombudsvrouw voor de mensenrechten, Tatjana Moskalkova, belde om hulp te vragen. Moskalkova, een oud-generaal van de politie, verhief het Russische gevangenisbeleid bij haar aantreden deze zomer tot speerpunt. Donderdag bezocht zij Dadin in het kamp.

В ИК-7 в городе Сегеже провожу встречу с заключённым Ильдаром Дадиным по его просьбе

Een foto die is geplaatst door Татьяна Москалькова (@moskalkova.official) op

Grof gedrag

In een reactie aan de Russische onafhankelijke krant Novaja Gazeta verklaarde de federale gevangenisdienst dat Dadin wegens „grof gedrag” en het weigeren om zijn cel te verlaten inderdaad was onderworpen aan „fysiek geweld.”

Door de ophef besloten de autoriteiten een arts bij hem toe te laten, maar journalisten werden tegengehouden bij het kamp. Amnesty International, dat actie voerde voor Dadin, roept op tot zijn onmiddellijke vrijlating. Kremlin-woordvoerder Dmitri Peskov meldde dat Poetin persoonlijk op de hoogte gesteld zou worden van Dadin’s beschuldigingen.

Dadin is niet de enige die zwaar wordt gestraft om zijn protest tegen Russische inmenging in Oekraïne. Gisteren werd bekend dat de directrice van de Moskouse Bibliotheek voor Oekraïense Literatuur, Natalia Sjarina, wordt vervolgd wegens het „aanzetten tot haat tegen Russen” en het verspreiden van extremistische literatuur.