IS-leider roept op: vlucht niet, pleeg aanslagen

Beleg van Mosul Terwijl het Iraakse leger Mosul steeds verder omsingelt, roept IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi op geen zwakte te tonen.

Foto Ahmed Jadallah/Reuters

In een audio-boodschap heeft Abu Bakr al-Baghdadi, de leider van Islamitische Staat, zijn volgelingen opgeroepen om „geen zwakheid te tonen in hun jihad tegen de vijanden van God”.

De opname werd donderdag om twee uur ’s ochtends verspreid via de berichtendienst Telegram. IS-strijders reden door Mosul met luidsprekers waaruit de speech knalde. Onmiddellijk daarna werden raketten afgeschoten in de richting van de anti-IS-troepen die de stad belegeren. Later vonden drie zelfmoordoperaties plaats op de frontlijn.

Al-Baghdadi’s speech verried dat IS in moeilijkheden verkeert. Zo richtte hij zich tot IS-strijders die zouden willen vluchten: „Weet dat het duizendmaal beter is om te blijven, met jullie eer intact, dan je terug te trekken met schaamte.”

Al-Baghdadi vroeg zijn aanhangers ook aanslagen te plegen in Saoedi-Arabië en Turkije omdat deze landen „de kant van de ongelovigen hebben gekozen in de oorlog tegen de Islam en de sunnieten in Irak en Syrië”.

Het was de eerste keer dat al-Baghdadi van zich liet horen sinds december 2015. Volgens sommige bronnen bevindt de IS-leider zich in Mosul, volgens andere juist niet. De toespraak gaf daarover geen uitsluitsel: al-Baghdadi vermeldde Mosul niet, wel Nineveh, de provincie waarvan het de hoofdstad is.

Vluchtweg afgesloten

Als al-Baghdadi in Mosul is, raakt hij daar wellicht niet meer weg. De Hashd al-Shaabi, de koepel van shi’itische volksmilities, heeft donderdag de westelijke vluchtweg uit Mosul richting Syrië afgesloten.

Amerikaanse militaire bronnen zeiden eerder dat die weg opzettelijk werd opengelaten omdat het makkelijker is om vluchtende IS-strijders in open gebied uit te schakelen dan in het dichtbevolkte Mosul.

De shi’itische milities doen niet mee aan het offensief tegen Mosul zelf uit vrees dat zij wraak zullen nemen op de sunnitische bevolking daar. Maar de milities willen wel zelf Tel Afar, 80 kilometer westelijkerglegemn, veroveren op IS. In Tel Afar woonden voor de komst van Islamitische Staat veel shi’itische Turkmenen.

041116BUI_Mosul_IG77

Door de manoeuvre van de shi’itische milities is IS in Mosul nu helemaal omsingeld. Sinds het begin van het offensief hebben Iraakse en Koerdische soldaten tientallen dorpen en stadjes veroverd ten noorden, oosten en zuiden van de stad. Iraakse troepen staan nu al in Oost-Mosul.

„Met de hulp van God zullen we binnen een paar dagen heel Oost-Mosul onder controle hebben”, zei brigadier-generaal Maan Zaed Ibrahim van de eerste divisie van de Iraakse commandotroepen donderdag tegen het Koerdische nieuwsagentschap Rudaw.

Daarmee gaat het Mosul-offensief veel sneller dan verwacht. Maar dat kan ook een bewuste tactiek van IS zijn. Hoewel IS de voorbije weken bijwijlen hard terugsloeg met zelfmoordacties en het in brand steken van oliebronnen en een zwavelfabriek, werden veel dorpen ook bijna zonder slag of stoot opgegeven.

Vermoed wordt dat IS zich aan het terugtrekken is voor een gevecht op leven en dood in Mosul-stad, en meer in het bijzonder in West-Mosul.

Mosul, de tweede stad van Irak, wordt doorkruist door de rivier de Tigris. Beide stadshelften zijn verbonden door vijf bruggen die IS mogelijk wil opblazen.

Eén inwoner van West-Mosul verklaarde tegen AFP dat de meeste IS-strijders, naar schatting zo’n vijfduizend, zich nu hebben verschanst in het westelijke stadsdeel.

„Ze zijn bereid om te vechten. Ze hebben autobommen, zelfmoordcommando’s en sluipschutters. En ze hebben explosieven verstopt in de straten en onder de bruggen”, zei de man, die zich Abu Mohammed liet noemen.

Volgens de VN en andere bronnen hebben de IS-strijders ook tienduizenden burgers uit de heroverde dorpen richting Mosul gedreven met de bedoeling hen als menselijk schild te gebruiken. Gebouwen en kazernes die IS gebruikt, zouden nu omringd zijn met burgers.

Het ergste moet dus nog komen in de strijd om Mosul: een gevecht van straat tot straat waarbij veel burgers kunnen sneuvelen.

Dat tot dusverre relatief weinig mensen uit Mosul zijn gevlucht – 21.792 volgens de Internationale Organisatie voor Migratie – suggereert bovendien dat IS het de burgerbevolking bijzonder moeilijk maakt om te vluchten.