Wilders-proces ligt stil na wraking rechtbank

Strafproces Geert Wilders

De advocaat van Wilders heeft om wraking verzocht van rechter Elianne van Rens, die vooringenomen zou zijn. Het proces ligt stil.

Foto ANP / Koen van Weel

Tussen de middag, tijdens een schorsing, is advocaat Geert-Jan Knoops nog buitengewoon stellig. Het wraken van de Haagse rechtbank die in een bunker op Schiphol de strafzaak tegen zijn van haatzaaien en discriminatie verdachte cliënt Geert Wilders behandelt, heeft geen zin. De vraag was opgekomen nadat de rechtbank nauwelijks verholen had laten blijken het betoog van de Leidse rechtsgeleerde Paul Cliteur – getuige-deskundige op verzoek van de verdediging – niet erg serieus te nemen.

Drie uur later, na een telefoongesprek met zijn in Den Haag verblijvende cliënt Wilders, blijkt Knoops van gedachten veranderd. Terwijl advocaat Göran Sluiter bezig is de vorderingen van benadeelde partijen toe te lichten, komt Knoops de rechtszaal binnen en vraagt hij het woord. Hij kondigt aan rechter Elianne van Rens te willen wraken.

Rechter Van Rens heeft volgens Knoops van vooringenomenheid blijk gegeven. Tijdens het verhoor eerder op de dag van Cliteur had ze haar mening gegeven over uitspraken van de Hoge Raad op het gebied van onverdraagzaamheid. Daarbij zou de rechter, zegt Knoops, de jurisprudentie verkeerd hebben uitgelegd. Die onjuiste rechtsopvatting duidt volgens hem op vooringenomenheid en dan past slechts wraking. Waar Knoops om vraagt. In opdracht van de leider van de PVV.

Een speciale wrakingskamer zal zich vrijdag vanaf tien uur over de wraking buigen. Het Openbaar Ministerie acht het wrakingsverzoek kansloos. Ook al zou rechter Van Rens zich hebben vergist in het uitleggen van een arrest van de Hoge Raad dan duidt dit nog niet op partijdigheid. In maart probeerde Wilders Van Rens ook al weg te krijgen. Hij riep haar toen op zich te verschonen omdat zij zich eerder kritisch had uitgelaten over wraking in de vorige strafzaak tegen Wilders.

Hartstochtelijk pleidooi

De tweede zittingsdag tegen Wilders begon met de verklaring van Cliteur. Hij hield een hartstochtelijk pleidooi voor de vrijheid van expressie en het belang van de bescherming van boodschappers als Wilders. De Leidse rechtsgeleerde citeerde uit eigen werk dat over twee weken verschijnt, verklaarde hij een paar keer.

Na drie kwartier onderbrak Knoops het verhoor. Er bleek geen rechtstreekse ‘live stream’ van de zitting te zijn. Een technisch probleem, zei rechter Hendrik Steenhuis. Knoops drong aan op uitzending omdat zijn cliënt ook wilde meeluisteren. ,,Het is van groot belang dat de uitzending doorgaat. Juist nu de standpunten van de verdediging aan de orde zijn.’’

Even later meldde Steenhuis dat ,,Hilversum’’ had besloten de strafzaak donderdag niet via het web te streamen. De NOS-verslaggever in de zaal, Gerri Eickhoff, gaf spontaan uitleg over de afwegingen van de nationale omroep: alleen de eerste procesdag, het requisitoir, het pleidooi en de uitspraak worden interessant genoeg geacht voor uitzending.

Halverwege de zitting besluit RTL het verhoor alsnog uit te zenden via de eigen site. Het is het moment in het verhoor waarin volgens Knoops de rechters laten blijken dat Cliteur slechts filosofische meningen uitvent en geen juridisch doorwrocht betoog houdt. ,,Professor Cliteur verdient juist alle lof van Nederland dat hij het aandurft hier te getuigen’’, zegt Knoops.

Cliteur stelt dat Wilders zich niet schuldig kan hebben gemaakt aan discriminatie. Oproepen tot ‘minder Marokkanen’ is volgens hem even erg als pleiten voor minder Amerikanen of minder Maleisiërs. ,,Marokkaan zijn is geen ras dus roepen om minder Marokkanen is geen rassendiscriminatie’’, aldus Cliteur.

Wilders is volgens de Leidse professor een ,,unieke politicus’’ die zich zorgen maakt over de islam. Cliteur zegt dat zelfs de Australische radio hem belde over de zaak en dat ook de Amerikaanse presidentskandidaat Donald Trump steeds vaker meningen van Wilders overneemt: iemand met zulke opvattingen die bovendien ernstig wordt bedreigd, moet alle ruimte krijgen.

Rechter Van Rens liet blijken het er niet mee eens te zijn. ,,Verdraagzaamheid is ook een fundament van de samenleving en dat maakt dat je in je vrijheid van meningsuiting kan worden beperkt’’, aldus Van Rens. Officier van justitie Wouter Bos merkt op dat Cliteur de teksten van verdragen en wetten niet lijkt te kennen. ,,En die wegen zwaarder dan het werk van (de Engelse filosoof, red) John Stuart Mill’’, die Cliteur veelvuldig aanhaalde.