130.000 winkelbanen en 1 procent van de economie staan op het spel

Als er niet heel snel wat verandert in de Nederlandse detailhandel, staan binnen tien jaar 55.000 tot 130.000 voltijdbanen op het spel.

Winkelend publiek in de Koopgoot in Rotterdam. Foto ANP / Koen van Weel

Als zaken zich zo blijven ontwikkelen als nu, kan dat in 2025 tot 1 procentpunt van de totale omvang van de Nederlandse economie schelen. Dat stelt adviesbureau McKinsey donderdag in een rapport in opdracht van branchevereniging Detailhandel Nederland. Ook dreigt dan nog veel meer winkelleegstand dan nu al het geval is: McKinsey schat dat bij ongewijzigd beleid 20 tot 35 procent van de huidige en geplande winkelruimte overbodig zal worden.

De problemen in de sector worden voor een belangrijk deel veroorzaakt door automatisering en groeiende concurrentie van buitenlandse online-retailers zoals Amazon en Alibaba. Daardoor dreigt voor de gehele Nederlandse detailhandel, inclusief onlinewinkels, zwaar weer.

Tekst gaat verder onder de grafiek.

Om dat te voorkomen, zijn volgens McKinsey grote veranderingen nodig. Zo moeten winkeliers veel sneller technologische vernieuwingen doorvoeren, moeten de Nederlandse onlineplatforms zoals Bol.com en Wehkamp veel beter samenwerken met fysieke winkels, en moet de overheid zorgen dat retailers medewerkers flexibeler kunnen inhuren.

„Er moet ontzettend veel gebeuren de komende tijd”, zegt Guido van Woerkom, voorzitter van Detailhandel Nederland. „Het banenverlies zou in de politiek tot veel grotere zorgen moeten leiden.” Volgens Van Woerkom moeten retailers zelf beter gaan nadenken over hoe ze bijvoorbeeld magazijnen en bezorging kunnen delen met elkaar om onlinebestellingen beter af te leveren en concurrerend te blijven.

Bekijk hier het rapport van McKinsey. Tekst gaat verder onder het document.

Ook over de concurrentiekracht van de Nederlandse onlinewinkels heeft Van Woerkom zorgen. „Je ziet dat buitenlandse bedrijven als Amazon en Alibaba verder zijn in het gebruik van automatisering en big data, dat levert ze schaalvoordelen op.” Hij wijst op boekingssite Booking.com als voorbeeld van een Nederlands onlinebedrijf dat wel internationaal succes heeft. „Het kán wel.”

Hij kijkt ook naar de politiek voor oplossingen: zo wil hij een nieuwe discussie over het minimumjeugdloon. Ook is hij kritisch op plannen voor nog meer winkelruimte in sommige steden, terwijl er juist minder ruimte nodig is. „In Assen komt er nu weer een nieuw outletcentrum bij. Daaruit blijkt dat de ernst van de situatie nog niet is doorgedrongen.”