Tweede Kamer: onderzoek ook rol Opstelten

Nationale Politie

Als ex-korpschef Bouman de ondernemingsraad paaide met uitspattingen, wat was dan de rol van oud-minister Ivo Opstelten?

De rol van ex-minister Ivo Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) zou ook onderdeel moeten zijn van het onderzoek naar de Centrale Ondernemersraad (COR) van de politie, waar budgetten werden overschreden en onnodig dure uitgaven werden gedaan. Dat zeggen Tweede Kamerleden in reactie op het externe onderzoek dat minister Ard van der Steur (Veiligheid, VVD) dinsdag aankondigde naar oud-korpschef Gerard Bouman. Belangrijkste vraag: wat wist de politiebaas over de vele „onrechtmatige” uitgaven en budgetoverschrijdingen van de COR?

De affaire speelde zich af in een tijd dat de korpschef lastige beslissingen moest nemen over de reorganisatie tot één Nationale Politie. Het wekt op zijn minst de indruk dat Bouman de COR„vriendelijk wilde stemmen”, zegt Kamerlid Kees Verhoeven (D66). „Dit is een ernstige zaak”, zegt Ahmed Marcouch van regeringspartij PvdA. „De onderste steen moet boven.”

De oppositie benadrukt dat Opstelten politiek verantwoordelijk was. „Het ministerie moet inzicht hebben in de financiën van de politie”, zegt Nine Kooiman (SP). „Ik wil weten of het ministerie überhaupt is ingelicht over deze affaires.” En als Opstelten niet op de hoogte was, zegt Verhoeven, had hij dat dan niet moeten zijn?

Vragen bij aanblijven Bouman

De Kamer vindt het ook merkwaardig dat Bouman nog steeds in dienst is. Bij zijn vertrek als korpschef is afgesproken dat hij twee jaar ‘bijzonder adviseur’ zou blijven. Hij krijgt 185.000 euro per jaar om tijdelijke opdrachten uit te voeren – 6.000 euro meer dan een ministerssalaris. „Dubieus”, noemt ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers dat. „En dat in een tijd dat het financieel ontzettend knijpen is.”

Van der Steur vindt het niet nodig Bouman op non-actief te stellen zolang geen conclusies zijn getrokken. Onbegrijpelijk, vindt Kamerlid Madeleine van Toorenburg (CDA): „Bouman moet nu ver weg blijven van de politie. Iemand kan niet zo beschadigd nog een rol spelen in de organisatie en er zo’n riante beloning voor krijgen.”

Van der Steur weet nog niet wie het externe onderzoekmoet uitvoeren. Volgens ingewijden kan het weleens lastig worden een geschikte onafhankelijke deskundige te vinden die genoeg afstand heeft van Bouman. Zo iemand moet weten hoe het politieapparaat werkt, maar niet nauw hebben samengewerkt met Bouman. Dat is in Boumans geval moeilijk: hij gaf leiding bij politie, Openbaar Ministerie en AIVD en kent dus veel mensen.

Aan Van der Steurs aankondiging van een onderzoek ging een persconferentie van korpschef Erik Akerboom vooraf. Hij meldde dat de uitgaven van de COR afgelopen drie jaar „in aanzienlijke mate ondoelmatig” waren. De bestedingen waren „niet transparant, in toenemende mate disproportioneel en de verantwoording was onzorgvuldig en onvolledig”.

Deze conclusies kwamen naar voren na een „oriënterend onderzoek” van de afdeling Veiligheid, Integriteit en Klachten van de politie, zoals NRC dinsdagochtend berichtte. Op verzoek van Akerboom bekeek die afdeling de bestedingen van de in opspraak geraakte COR. De uitkomsten hebben al geleid tot disciplinaire onderzoeken tegen een aantal politiemensen en tot een strafrechtelijk onderzoek tegen de voormalige voorzitter van de COR Frank Giltay.

Champagneontbijt

Volgens Akerboom heeft het toezicht op de uitgaven van de COR, waarmee zijn voorganger Gerard Bouman was belast, „aantoonbaar niet goed gefunctioneerd”. De politiebaas zei dat „van een ordelijk proces van begroten, besteden en verantwoorden eigenlijk nooit sprake is geweest. Bovendien waren er jaar na jaar overschrijdingen van de toch al forse toegekende budgetten.” Akerboom zei dat het aan minister Van der Steur is „een oordeel te vormen over mijn voorganger”.

Dieptepunt in de geldverkwisting was volgens Akerboom december vorig jaar. In die maand organiseerde de COR drie feestjes op dure locaties, zoals het ss Rotterdam en het Amstelhotel. „Een evenement met een beperkt aantal deelnemers en hun partners in een van de duurste hotels van Amsterdam, met daarbij een diner, optredens van diverse artiesten en een overnachting met champagneontbijt, is buiten proporties. Deze evenementen waren doelmatig noch doeltreffend: ze hebben geleid tot schaamte en conflict in plaats van teamgeest en inhoudelijke verdieping”, aldus Akerboom.

Akerboom zei ook niet te begrijpen waarom Giltay op kosten van de politie maatpakken aanschafte en een imagocoach inhuurde. „Bovendien blijkt uit het onderzoek dat een opvallend deel van de ingehuurde dienstverleners afkomstig is uit Almere en onderdeel uitmaakt van het persoonlijk netwerk van de voormalige voorzitter.” Giltay wil niet reageren op de aantijgingen. Zijn advocaat laat weten „het onderzoek tegen Giltay met vertrouwen tegemoet te zien”.