Kritiek op RIVM-rapport over kosten alcoholgebruik

Alcoholgebruik zou een flinke kostenpost zijn voor de Nederlandse samenleving. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) maakte laatst voor het eerst een kosten-batenanalyse en concludeerde dat alcohol de samenleving jaarlijks ongeveer 2,6 miljard euro méér kost dan het oplevert. Maatregelen tot beperking van alcohol zouden tot forse besparingen leiden. Zouden, want volgens economen aan de Erasmus School of Economics zijn de conclusies gebaseerd op „welvaartseconomisch drijfzand”.

In een artikel dat vandaag verschijnt in vakblad Economisch Statistische Berichten schrijven drie onderzoekers, onder wie hoogleraar Bas Jacobs, dat het RIVM-rapport fouten bevat en dat het niet ondenkbaar is dat de baten van alcoholgebruik „met vele miljarden” zijn onderschat.

„Het instituut heeft zowel bij de berekening van de kosten als de baten fouten gemaakt”, zegt onderzoeker Albert Jan Hummel. Er zijn individuele kosten van alcohol – kater, verminderde productiviteit – die volgens de onderzoekers in de RIVM-berekening dubbel worden geteld. Ook de aannames voor de baten van alcohol, deels gebaseerd op welvaartsniveau uitgedrukt in geld (hoeveel heb je over voor een biertje min de werkelijke prijs), zijn volgens Hummel zo gevoelig dat je „haast elk bedrag onder de streep kunt overhouden”.

Het RIVM, oneens met de kritiek, noemt het eigen onderzoek „een voorzichtige schatting” en het nieuwe „een nuttige aanvulling”.