Klokhuisprijs voor tomatenchutney van Mars

Hier groeien misschien ooit komkommers. Marslandschap, zoals gefotografeerd door de NASA-rover Curiosity op 4 april. Foto Nasa/JPL-Caltech/MSSS

Het onderzoek aan het kweken van groenten op Mars is bekroond met de Klokhuis Wetenschapsprijs. Deze nieuwe prijs van het televisieprogramma Het Klokhuis is bedoeld voor wetenschappelijk onderzoek dat van belang is voor kinderen.

©

Wieger Wamelink met zijn ‘Marsplantjes’. ©

Ooit op Mars wonen

De eerste winnaar is de ecoloog Wieger Wamelink van de universiteit Wageningen UR. Met collega’s kweekt Wamelink groenten op bodems die lijken op die van Mars met het idee dat ooit misschien aardbewoners naar deze planeet zullen reizen. „We vinden het goed dat er aan onze generatie wordt gedacht”, schrijft de jury, die bestond uit basisschoolleerlingen en redacteuren van Het Klokhuis. „Ook zullen we het in de toekomst wel nodig hebben, omdat we dan misschien op Mars gaan wonen.”

Mocht dat ooit gebeuren, dan moeten mensen daar groenten verbouwen is het idee van het onderzoek in Wageningen. Doordat de atmosfeer daar volslagen anders is dan die op aarde, zullen de groenten gekweekt moeten worden in afgesloten ruimten. „Marsreizigers zullen tijdens de reis hun poep en plas moeten bewaren om de bodem daar te bemesten”, legt Wamelink uit. De ruimtevaartorganisatie NASA heeft voor het onderzoek de grond van Mars nagemaakt door aarde met veel zware metalen zoals zoals lood, cadmium en koper te ontdoen van plantenresten.

Zo worden door Wamelink de Marsgroenten gekweekt. (Tekst gaat door onder video.)

Vorig jaar oogsten Wamelink en zijn collega’s de eerste gewassen, waaronder radijzen, erwten, rogge en tomaten. Nadat in testen is vastgesteld dat de gewassen niet te veel (zware) metalen bevatten, organiseerde Wageningen UR onlangs een groot diner met Marsgroenten. Succesnummers daar waren het ijs dat was gemaakt van wortels en de aardappelsoep met brandnetel.

Bijna alles opgegeten

„Van dat diner is alleen tomatenchutney overgebleven”, vertelt Wamelink. Die chutney is op toostjes gesmeerd om de kinderen bij de prijsuitreiking te laten proeven van de Marsgroenten. Dit gebeurde tijdens de kinderopening van wetenschapsfilmfestival InScience. Wamelink liet daarbij weten blij te zijn met de prijs: „Het is vooral leuk omdat prijs van het Klokhuis is, een programma voor kinderen; de Marsbewoners van de toekomst.”

Het doel van de Klokhuis Wetenschapsprijs is om een breed en jong publiek bekend te maken met wetenschappelijk onderzoek in Nederland. Nederlandse universiteiten en universitaire medische centra hadden 35 ondezoeken ingestuurd. Daaruit zijn zes onderzoeken genomineerd voor de prijs, waaronder onderzoeken aan robots op de basisschool en aan het huilen door mensen.