Column

Een juicy story – over de Kamer zelf

tomjanmeeus0
Ooit was de politie je beste vriend. Tegenwoordig zijn ze bij de politie elkaars beste vriend. De vorige korpschef gunde de baas van de Centrale Ondernemingsraad voordeeltjes als een imagocoach, maatpakken en een champagneontbijt – voor hemzelf en wat vrienden.

Want het is bekend: om veiligheid op straat te bevorderen heb je een maatpak nodig. De nieuwe korpschef wil nu een onderzoek naar zijn voorganger, zoals NRC-redacteur Marcel Haenen onthulde. Je voelt dat die voorganger, Gerard Bouman, de eerste korpschef van de Nationale Politie, hier niet best uit zal komen. Zo werken die onderzoeken: voorgangers zijn altijd erg geschikt voor de rol van schuldige.

Ik las dat ook de Tweede Kamer op scherp staat. Dat is goed van de Tweede Kamer.

Al heb ik ook vragen voor de Tweede Kamer. De Nationale Politie werd destijds in recordtempo ingevoerd. Een wetsvoorstel dat minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) in juni 2011 indiende, passeerde binnen zes maanden met algemene stemmen de Tweede Kamer. Ruim 60.000 man personeel, verdeeld over 26 korpsen (25 regionaal, één landelijk) teruggebracht tot één korps – op slag de grootste werkgever van het land.

Konden ze vlekkeloosheid verwachten? De vorige politiereorganisatie, begin jaren negentig, toen rijks- en gemeentepolitie tot die 26 korpsen waren omgevormd, liep uit op een drama over functie-indeling van politiemensen en machtsverdeling tussen korpsen. Toen in 1994 de IRT-affaire uitbrak, waarbij rechercheurs drugs importeerden, waren relaties zo bedorven dat de affaire jaren dooretterde.

En de meeste politiemensen zijn vakbondslid, dus als vakbonden bij zo’n reorganisatie medezeggenschap opeisen, kan een korpschef geen kant op: alle betrokkenen wisten in de jaren negentig dat de reorganisatie leidde tot belachelijke bevorderingen en krankzinnige kosten.

Dus het was knap dat de Tweede Kamer dit in 2011 allemaal vergeten was. Intussen zijn de kosten van de nieuwe reorganisatie verdubbeld (van 230 naar 460 miljoen euro) en klagen vakbonden over, u raadt het al, de nieuwe functie-indeling.

In de jaren negentig losten korpschefs dit op door deals met óf vakbonden óf de ondernemingsraad. Bouman wist dit natuurlijk. Alles wijst er alleen op dat zijn deals met de ondernemingsraad veel te ver gingen.

Een juicy story. Maar je mag niet hopen dat Kamerleden hier de hoofdzaak van maken. De hoofdzaak is: de Kamer stemde zelf lichtzinnig snel met deze reorganisatie in. Dat had de eerste de beste imagocoach ze al kunnen vertellen.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus