Opinie

BRIEVEN

Dat Amsterdam floreerde dankzij slaven is niet waar

Foto Martijn Beekman
Ongebruikt zorggeld

Ik had het nodig, maar kreeg het niet

Gemeentes hielden in 2015 bijna 1,2 miljard euro over aan zorggeld, meldde NRC maandag. Geld bedoeld voor taken als maatschappelijke ondersteuning en jeugdzorg werd niet aangewend. Terwijl patiëntenfederaties moord en brand schreeuwden, claimen gemeentes nu dat ze netjes op de winkel hebben gepast. Mijn ervaring gaat in tegen de positieve evaluatie van Amstelveen, de gemeente die ook miljoenen overhield. In 2015 kreeg ik kanker, ik ben 42, vader van twee jonge kinderen en man van een werkende vrouw. Ik kreeg chemo- en stamceltherapie en was niet in staat om voor het gezin te zorgen. Wijzelf en de twee ziekenhuizen waar ik onder behandeling was smeekten om ondersteuning bij de gemeente, maar kregen nul op rekest. Gemeenten als Amstelveen hebben de zorgkraan dus gewoon dichtgedraaid. ‘Binnen de financiële kaders gebleven’, heet dat dan. Maar dus niet binnen de menselijke kaders.

Referendum Oekraïne (1)

Sorry, maar nee is geen nee

Hoe kan een zichzelf respecterend parlement, dat eerst met grote meerderheid en zonder last of ruggespraak vóór heeft gestemd, met droge ogen beweren dat het opeens verplicht is de uitkomst van een raadgevend referendum over een verdrag met Oekraïne uit te voeren? Bovendien is het nog maar de vraag of dat ‘de wil van het volk’ is. De opkomst was 32,2 procent, prominente voorstemmers beleden hun desinteresse in het verdrag zelf. Behalve de vóór-stemmers zijn er bovendien 68 procent niet-stemmers die door hun wegblijven stilzwijgend akkoord gingen. Van een correctief referendum was geen sprake, de uitslag was raadgevend. Ruilt de Kamer de eigen verantwoordelijkheid in voor verkiezingspopulisme?

Wilders-proces

Volk opzwepen, mag dat?

Prof. Mensenrechten Tom Zwart betoogde dit weekend in de opiniebijlage dat de opvattingen van Wilders in het parlement moeten worden bestreden en niet in de rechtszaal. Wilders wordt echter niet alleen vervolgd voor zijn eigen uitlatingen, maar ook voor het aanzetten van een menigte tot het scanderen van een racistische leus. Als hij wordt vrijgesproken, mag hij dat weer doen. Hij zou door het hele land demonstraties kunnen organiseren waarbij PVV’ers scanderen dat ze minder Marokkanen willen. De vraag is of dat toelaatbaar is in een democratische samenleving. Hopelijk geeft de rechtbank daarop wel duidelijk antwoord.

VOC-mentaliteit

Nederlandse slavenhandel viel mee

Oud-premier Balkenende hield zondag in het Maritiem Museum een lezing over zijn weggehoonde pleidooi voor „VOC-mentaliteit” (NRC, Weekend). „Laten we zeggen: Nederland kan het weer”, sprak hij tien jaar geleden. „Over grenzen heen kijken. Dynamiek! Toch?” In Rotterdam kwam hij nog eens op die woorden terug: „Die buitengewoon duistere episodes, daar mag je niet voor weglopen.” Hij doelt op het slavernijverleden. Maar dat ligt toch net even anders. Nederland had zijn welvaart destijds niet aan de VOC (en al helemaal niet aan de West-Indische Compagnie) te danken, maar aan de ‘moedernegotie’: intensieve handel met landen rond de Oostzee. Die lag in het verlengde van reeds bestaande handel van de Hanzesteden. Dat Amsterdam kon floreren dankzij slavenhandel is niet waar. Voorts had de VOC met die slavenhandel vrijwel niets van doen. De VOC was op de Oost gericht, terwijl de slaventransporten westwaarts (vooral naar Brazilië, de Cariben en uiteindelijk een beetje naar de huidige VS) gingen. Het was onze WIC en niet de VOC die daarbij was betrokken. Maar de WIC was een betrekkelijk kleine speler. De grootste slaventransporteurs waren de Engelsen, Fransen, Spanjaarden en Portugezen. En de Arabieren: die kochten overigens geen slaven van inheemse heersers, zoals Westerse landen deden, maar roofden ze domweg! Dat wordt geschraagd door onderzoek van de Afro-Amerikaanse hoogleraar Thomas Sowell.

Referendum Oekraïne (2)

NRC volgt de pr van Rutte

Grote woorden in uw hoofdcommentaar van afgelopen dinsdag. Het associatieakkoord tussen de Europese Unie en Oekraïne heet „veel groter dan Nederland alleen” te zijn, zou „alles te maken [hebben] met geopolitiek” en „het grotere belang”.

Dat is een behoorlijk verschil met het hoofdredactioneel van 19 maart, vlak voor het roemruchte referendum. Toen werd het verdrag in deze krant nog afgedaan als „volstrekt regulier, routineus en hoofdzakelijk handel betreffend”. De campagnestrategie van het kabinet, zo berichtte RTL Nieuws medio februari, sprak in dezelfde lijn. „Een gewoon handelsverdrag met een buurland”, klonk het, maar tijdens zijn persconferentie vrijdag begon minister-president Rutte plotseling over vacuümbommen, Rusland en Aleppo. Men wijt de nee-stem aan onwetendheid en bekrompenheid, maar is het niet eerder dit gekonkel waar de euroscepsis vandaan komt? „Toon moed”, commentarieert de NRC, in oproep aan Rutte om alsnog te ratificeren, maar zou het niet veel moediger zijn als men in het EU-kamp wat aan zelfreflectie ging doen?