Cultuur

Interview

Interview

De Britse Kate Tempest: „Ik zag rappers aan het werk en dacht: dat kan ik ook.”

Foto's Roger Cremers

‘De teksten van de Wu-Tang Clan beschouw ik als hogere dichtkunst’

De 30-jarige Britse rapper en schrijfster Kate Tempest houdt van de Wu-Tang Clan en van Shakespeare. „Woorden op papier zijn mooi, maar live komen mijn teksten pas echt tot bloei.”

Het is achttien over vier ’s nachts. In zeven Londense flats zijn zeven mensen ontzettend wakker. Ze kennen elkaar niet, maar iets bindt hen samen. Ze zijn zoekende, naar de zin van het leven of naar een manier om de zonsopgang aan te kunnen. Jemma (was verslaafd aan ketamine), Esther (zat in de nachtdienst), Alesha (rouwt om een dode geliefde), Pete (werkt bij evenementen), Bradley (goede baan in pr), Zoë (moet haar huis uit) en Pious (liefdesverdriet) figureren in de songs van Kate Tempest op Let Them Eat Chaos, een meeslepend conceptalbum over echte mensen en hoe ze in het leven staan.

De tekst gaat door onder de video

„Ik heb er geen moeite mee als dit een conceptalbum genoemd wordt”, zegt rapper, schrijfster en vaandeldraagster van haar Zuidoost-Londense roots Kate Tempest (30). „Al mijn favoriete hiphopalbums hebben een samenhangend concept. Ik vind het mooi als een rapper gebruiktmaakt van flarden uit conversaties, nieuwsberichten, telefoongesprekken en gesamplede vocalen om een compleet verhaal te vertellen. Popmuziek is vaak veel te vrijblijvend. De albums die mij echt raakten, zoals Midnight Marauders van A Tribe Called Quest, waren altijd meer dan een verzameling losse liedjes.”

Platenwinkel

Als Kate Esther Calvert groeide ze op in de Londense wijk Brockley, waar ze als dwarse tiener dreigde te ontsporen. Totdat ze ging werken in een platenwinkel en in aanraking kwam met hiphop, jungle en UK garage, een vroege uiting van de muziek die nu grime wordt genoemd. „Ik zag rappers aan het werk en dacht: dat kan ik ook. Dat kan ik misschien wel beter. Grime is partymuziek van stoere jongens die zichzelf ophemelen. Ik wilde altijd meer met mijn teksten.”

Op haar zestiende zat ze een tijdje op de Brit School for Performing Arts, gevolgd door een studie Engelse literatuur aan Goldsmiths University. De duizend exemplaren van haar zelf-uitgegeven poëziebundel Everything Speaks In Its Own Way verkocht ze in no-time uit. Met de band Sound Of Rum maakte ze in 2011 het album Balance. Een jaar later volgden het toneelstuk Wasted en het lange gedicht Brand New Ancients, dat ze live voordroeg met muzikale begeleiding. Het leverde haar de prestigieuze Ted Hughes Award voor jonge dichters op. Met haar solo-album Everybody Down (2014) introduceerde ze de personages die de hoofdrollen spelen in haar eerder dit jaar verschenen debuutroman The Bricks That Built The Houses.

Shakespeare

Haar liefde voor het werk van Shakespeare en in het bijzonder The Tempest bracht haar op de artiestennaam Kate Tempest. Geschreven poëzie had nooit haar voorkeur. „Als tiener las ik me suf. Romans van Beckett, Joyce, Yeats. De poëzie van William Blake stond wel op mijn radar, maar nooit zo prominent als de teksten van de Wu-Tang Clan, die ik nog steeds als hogere dichtkunst beschouw. Pas toen ik zelf ging rappen groeide het idee dat ik mijn teksten op papier zou kunnen zetten – maar nooit voordat ik ze eerst uitgebreid op het podium had getest. Toen ik op tournee ging met Brand New Ancients kende ik de drie kwartier lange tekst uit mijn hoofd. Er zit een natuurlijke flow in waarbij de woorden zichzelf automatisch in de juiste volgorde rangschikken in mijn brein.”

Tempest draagt haar werk op aan de inwoners van de Londense wijken Camberwell, Lewisham, Brockley, New Cross, Peckham en Deptford. „Mijn werk is een weerslag van de constante strijd die ik voer om erachter te komen wat de stad en haar mensen zo bijzonder maakt. Ik ken die wijken door en door. Als ik een gemakkelijke verklaring had voor de ongekende dynamiek die er heerst, had ik er nooit zoveel inspiratie uit kunnen putten. Het multiculturele aspect speelt een rol. Ik weet niet in welke mate, omdat het de enige realiteit is die ik ooit gekend heb. Zuidoost-Londen is een van de snelst veranderende plekken ter wereld, omdat de oude bewoners er in hoog tempo weggejaagd worden door huurverhogingen en gentrification. De kraakpanden en bedrijfsgebouwen waar het eerst nog een paradijs was voor beginnende kunstenaars, repeterende muzikanten en illegale clubs, verdwijnen voor dure en saaie koopwoningen. Ik prijs me gelukkig dat ik die bloeiende tijd heb meegemaakt en ik al die echte mensen heb leren kennen.”

Vurige tirade

Haar artiestencarrière zit in de lift, al zal de nuchtere Kate Tempest het zelf niet zo verwoorden. Na Everybody Down werd het nieuwe album wederom geproduceerd door Dan Carey, die er een luchtige, elektronische basis aan gaf. Let Them Eat Chaos is het eerste resultaat van de wereldwijde albumdeal die Tempest sloot met de grote platenbaas en producer Rick Rubin. Een hitsingle is niet de eerste prioriteit.

Het album werd voorafgegaan door de single Europe Is Lost, haar vurige tirade tegen de politiek van het marktdenken, de oorzaken van de klimaatcrisis en het oprukkende nationalisme. De hoofdpersonen in haar songs krijgen elk op hun manier te maken met economische malaise, de zware eisen die de maatschappij aan ze stelt en de leegte die ze voelen in hun bestaan. Aan het eind is er de verheffing van zeven flatbewoners die elkaar midden in de nacht vinden in de bevrijdende gedachte dat ze buiten op straat, natgeregend na een donderbui, samen het licht aan het eind van de tunnel weer zien.

De tekst gaat door onder de video

Kate Tempest is zeker geen pessimist, zegt ze over haar teksten die vaak somber uitpakken. „Ik verplaats me in personages die allemaal een stukje van mijn karakter met zich meedragen. Al mijn buien, verlangens, teleurstellingen en gevoelens van hoop en liefde zitten erin. Het telkens in de songs terugkerende tijdstip van achttien over vier koos ik omdat het een bijzonder moment van de nacht vertegenwoordigt, waarop de vorige dag definitief voorbij is en de volgende nog niet begonnen. Als je op dat moment wakker ligt, ben je écht alleen met je gedachten. Of je nu rouwt om een geliefde of piekert over je werk: iedereen is uiteindelijk op zoek naar verlossing. Aan het einde is er áltijd hoop; dat is het voornaamste thema van dit album.”

Op het podium voelt ze zich in haar element. „Woorden op papier zijn mooi, maar live voor een publiek komen mijn teksten pas echt tot bloei. Als ik een zaal meekrijg in de flow geeft me dat een enorm gevoel van kracht en saamhorigheid. In het beste geval is er een emotionele connectie met mensen die zich laten meeslepen door de muziek. Voor mij is daar maar één woord voor: magie.”

Kate Tempest: ‘Let Them Eat Chaos’. Live: 10 november, Melkweg, A’dam.