Waarom je Facebook-vrienden inchecken in North Dakota

En: heeft het zin in te checken als je de strijd van activisten tegen de pijplijn wilt steunen?

Protest tegen de pijplijn in Cannon Ball, North Dakota Foto: REUTERS/Josh Morgan

Het kan lijken alsof een aanzienlijk deel van je Facebook-vrienden de herfstvakantie heeft gebruikt voor een last-minute trip naar de Amerikaanse staat North-Dakota. Op het sociale netwerk wordt sinds maandag immers massaal ingecheckt bij het nabij het plaatsje Cannon Ball gelegen Standing Rock Indian Reservation. Maar nee: hoe kosmopolitisch je kennissenkring ook mag lijken, de check-ins zijn onderdeel van de nieuwste online activisme-hype.

Bij het betreffende reservaat van Native Americans vinden felle protesten plaats tegen de aanleg van de Dakota Access Pipeline, een pijpleiding die via fracking verkregen olie naar Illinois moet vervoeren. De geplande leiding zal de Missouri-rivier kruisen, wat de drinkwatervoorziening van de inwoners van het reservaat volgens de tegenstanders in gevaar brengt. En ook eeuwenoude, rituele gedenkplaatsen van de bewoners zouden door de pijplijn worden bedreigd. En dus wordt al sinds april van dit jaar gedemonstreerd.

Inmiddels kamperen er in het gebied permanent duizenden activisten. De afgelopen weken nam de clash tussen de activisten en de politie in hevigheid toe, nu het begin van de aanleg van de leiding nadert. De politie zette meerdere malen traangas in en honderden mensen werden gearresteerd, waaronder ook journalisten. Volgens activisten worden arrestanten onder inhumane toestanden vastgehouden. Amnesty International heeft inmiddels een onderzoek ingesteld. De autoriteiten beschuldigen de activisten ervan brand te stichten om werkzaamheden te hinderen. Gisteren werd een activist officieel in staat van beschuldiging gesteld voor poging tot moord op een politieagent.

Ook online woedt de strijd inmiddels fel. Maandagochtend plaatsten meerdere Facebook-pagina’s een oproep in te checken bij het Standing Rock Indian Reservation. De reden: autoriteiten zouden sociale media monitoren om te achterhalen welke personen zich in het gebied bevinden en actie voeren. Paranoïde is zo’n vrees allerminst. Tijdens protesten van BlackLivesMatter monitorde de politie activisten bijvoorbeeld veelvuldig door naar hun social media-gebruik te kijken. Door massaal in te checken zouden de autoriteiten in Cannon Ball in de war worden gebracht. Circa één miljoen mensen gaven sinds maandagochtend gehoor aan de oproep, en ook de hashtag #NoDAPL werd veelvuldig gedeeld.

Maar helpt het? Maandagavond liet de betreffende sheriff weten geen sociale media te monitoren om activisten te achterhalen.


En zelfs als je de sheriff niet op zijn blauwe social media-communicatie gelooft is de check-in-golf, hoe goedbedoeld ook, wellicht wat naïef. Het afstruinen van vrijwillig geplaatste check-ins lijkt niet direct de meest logische manier om activisten die onder de radar willen blijven te ontdekken. Bovendien: de politie weet al exact waar ze de activisten moet zoeken en vinden, namelijk in het omstreden gebied.

Heeft het dus helemaal geen zin in te checken als je de activisten wilt steunen maar niet naar North Dakota wil afreizen? Dat hoeft ook weer niet zo te zijn. De actie levert de zaak in elk geval weer flink meer aandacht op, waarmee de activisten naar eigen zeggen dolblij zijn. Sowieso slagen ze er steeds beter in de wereld via social media voor de kwestie te interesseren. Via crowdfunding hebben ze inmiddels al bijna 1 miljoen euro opgehaald om juridische kosten te dekken, een bedrag dat door de hype alleen nog maar verder toeneemt.