Subtiele kritiek op huidige, jachtige modewereld

Honderd jaar oude schilderijen en recente mode worden op natuurlijke wijze gecombineerd in het Antwerpse MoMu.

Kunst van Rik Wouters, geflankeerd door ontwerpen van Dries Van Noten en Bernhard Willhelm Foto Modemuseum Antwerpen

‘Rik Wouters & het huiselijk utopia’ is misschien niet de meest wervende titel voor een mode-expositie. Rik Wouters is zeker in de modewereld geen heel bekende naam. En ‘huiselijk utopia’ klinkt niet per se heel opwindend. Maar het Antwerpse MoMu is er wederom in geslaagd een bijzondere expositie neer te zetten.

Rik Wouters was een Belgische kunstenaar, die honderd jaar geleden overleed, pas 34 jaar oud. De laatste jaren van zijn leven woonde hij in Nederland. Hij maakte schilderijen, expressief geschilderd in een post-impressionistische stijl, beelden en tekeningen. Zijn belangrijkste onderwerp was zijn vrouw, Nel. Hij portretteerde haar in een idyllische, huiselijke sfeer: strijkend, met een kind (niet het hare; hun huwelijk was kinderloos), ziekjes, lezend, gezeten voor een raam.

Wouters’ kunst wordt in het MoMu gecombineerd met antieke kleding zoals huiskleding en schorten, en met ontwerpen van moderne Belgische modeontwerpers waarmee een verwantschap met het werk van Wouters wordt gezien.

Los van het modesysteem

Bij de twee ontwerpen van Dries Van Noten uit 2001 is die heel duidelijk: de collectie was geïnspireerd op Wouters en zijn vrouw. Bij andere moderne kleding is de relatie indirecter, maar niet minder overtuigend. Curator Karen Van Godtsenhoven koos vooral voor ontwerpers die kleinschalig en tamelijk los van het modesysteem werken, zoals Dirk Van Saene, die onrehttp://www.nrc.nl/bvhw/2016/11/01/subtiele-kritiek-op-huidige-jachtige-modewereld-5084310/gelmatig kleine vrouwencollecties maakt. Zijn dessins zijn gebaseerd op zijn eigen schilderijen van poezen, bloemen en vrouwen, en hij gebruikt geregeld driedimensionale vormen, zoals bij mouwen met een gezicht erop.

Daarnaast maakt Van Saene ook keramiek. Zijn jurken en koppen vormen een bijna ideale combinatie met de schilderijen van Wouters, en zijn dan ook ruim vertegenwoordigd. Van Bernhard Willhelm is mode uit de eerste jaren van zijn label opgesteld, toen hij veel ‘naïef’ handwerk in zijn ontwerpen gebruikte, de stukken van Veronique Branquinho sluiten mooi aan bij het bos waar een van de huizen van Rick en Nel op uitkeek. Voor een beetje ironie zorgen de objecten van het Duitse Bless: een geborduurde plant, een haarborstel met een pruik eraan.

Het knappe van de tentoonstelling is niet alleen dat de combinatie van minstens honderd jaar oude schilderijen en recente mode natuurlijk overkomt. Zij levert ook op subtiele manier kritiek op de jachtigheid van de huidige modewereld, door het alternatief te laten zien. Het is bijna onmogelijk niet met een tevreden gevoel uit deze mooie, verrassende en onthaastende expositie te lopen.