Overheidsinstanties schrappen woorden ‘allochtoon’ en ‘autochtoon’

De WRR en het CBS schrappen de twee woorden uit hun vocabulaire omdat de woorden niet precies genoeg en stigmatiserend zijn.

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tijdens een bezoek aan VluchtelingenWerk in Haarlem. Beeld ter illustratie. Foto Olaf Kraak/ANP

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) schrappen de woorden allochtoon en autochtoon uit hun vocabulaire. Dat schrijft de WRR in een rapport dat dinsdagochtend is gepubliceerd. De woorden zijn volgens de overheidsinstanties niet precies genoeg en hebben een stigmatiserende lading voor bepaalde bevolkingsgroepen.

“De woorden ‘allochtoon’ en ‘autochtoon’ hebben hun tijd gehad”, aldus de WRR in het rapport getiteld Migratie en classificatie: Naar een meervoudig migratie-idioom:

“De migranten zijn inmiddels zo verschillend qua herkomstland, migratiemotief en migratieduur dat ze niet meer onder de overkoepelende termen ‘allochtonen’ of westers’ en ‘niet-westers’ zijn te vangen. Deze termen roepen ook steeds meer discussie op vanwege hun beladen karakter.”

De publicatie van de WRR is nog geen officieel advies aan de overheid, maar het zou wel de lijn van het woordgebruik bepalen. Er komt geen alternatief voor de woorden; de WRR schrijft termen als “inwoners met een migratieachtergrond” en “inwoners met een Nederlandse achtergrond” te willen gebruiken als dat nodig is. Het CBS komt binnenkort met een jaarrapport waarin de woorden niet meer gebruikt zullen worden; al eerder stopte de overheidsdienst met het gebruik van de woorden in nieuwsberichten.

Motie

Het woordpaar allochtoon en autochtoon werd in 1989 geïntroduceerd in een WRR-rapport getiteld Allochtonenbeleid, als alternatief voor het beladen woord ‘minderheden’. De laatste jaren kregen de woorden een steeds negatievere lading toebedeeld in het polariserende migratiedebat, en daarom steeds minder vaak gebruikt door overheden, in media en in parlementaire documenten, concludeert de WRR. De WRR wil ook de begrippen ‘westers’ en ‘niet-westers’ schrappen.

Lees ook een stuk van onze ombudsman over het gebruik van allochtoon en autochtoon in de krant: Sylvana en Donny: giftige woordenstrijd in de krant weerspiegelt sociale strijd

In maart nam de Tweede Kamer een motie van de PvdA en de SP aan waarin minister Asscher werd aangespoord de termen te onderzoeken. Volgens de initiatiefnemers - Ahmed Marcouch en Sadet Karabulut - is het gebruik van de woorden niet meer van deze tijd. Daarbij wilden ze vooral dat overheidsinstanties en -medewerkers, en niet de bevolking, de woorden minder zouden gaan gebruiken.