Column

Ook film krijgt een plaats in Mitterrands ‘tedere museum’

François Mitterrand en zijn jonge minnares Anne Pingeot gingen op 18 december 1964 naar de bioscoop. De film was Il deserto rosso van Michelangelo Antonioni. De ravissante Monica Vitti in de hoofdrol maakte veel indruk op de toekomstige Franse president: „Zij symboliseert in mijn ogen de schoonheid van onze tijd.” Maar de film omschreef hij als „pseudo-intellectueel”, vol „platte, pretentieuze dialogen” en „goedkoop mysterie”. De nieuwe film van Jean-Luc Godard, Pierrot le fou, met Jean-Paul Belmondo en Anna Karina, viel een paar maanden later veel beter in de smaak. „We komen verrukt naar buiten. Het leven, de feiten, de gewaarwordingen, de droom, het beeld.”

De bioscoopkaartjes lijmde hij, evenals een portret van Vitti, in het dag- en plakboek dat Mitterrand – op dat moment leider van de linkse oppositie in Frankrijk – bijhoudt voor Anne Pingeot, dat onlangs verrassend verscheen en inmiddels een bestseller is in Frankrijk. De liefde is in de lente van 1964 opgebloeid, tijdens een reis naar Nederland. Mitterrand is 47 en getrouwd, Anne Pingeot is 21. Het boek is een mengvorm van persoonlijke memorabilia (hotelrekeningen, krantenartikelen, foto’s uit tijdschriften), surrealistische montage van botsende beelden (schilderkunst van Caravaggio tot Magritte), aantekeningen over gedeelde maaltijden en wandelingen, en vurige liefdesverklaringen. Mitterrand noemde het dagboek „een klein, levend museum van onze tederheid”.

De kunst speelde een grote rol in het leven van Mitterrand: een bibliofiel die voortdurend zoekt naar zeldzame edities van Shakespeare en Renan, luistert naar platen van Juliette Greco en citeert uit de poëzie van Aragon. Maar de beeldende kunst domineert het dagboek. Anne had grote belangstelling voor kunst en zou zich ontwikkelen tot een belangrijk curator van het Louvre. Op 23 juli knipte Mitterrand voor haar een passage uit een krant van een interview met Marcel Duchamp. Daarin omschrijft de kunstenaar het taalvermogen van de mens als „een dwaling”. Taal is vaak versleten, uitgewoond. Tussen twee mensen zijn niet woorden het beste communicatiemiddel, maar beelden, schilderijen. „De uitwisseling vindt plaats tussen de ogen.”

Film hoort daarbij. Een reprise van Eisensteins Iwan de verschrikkelijke maakt indruk op het stel en in Ugetsu Monogatari van de Japanse meester Kenji Mizoguchi ziet Mitterrand „de perfecte versmelting van realisme en symboliek”. De musicalfilm My Fair Lady noemt hij „vrolijk, goed, sprankelend”.

is filmredacteur