Omstreden evangelist leidt de sambastad

m/v in het nieuws Marcelo Crivella, nieuwe burgemeester van Rio de Janeiro

Rio kiest een controversiële burgemeester. Evangelist Marcelo Crivella zwaait er nu de scepter, gesteund door oud-PSV’er Romario.

De nieuwe burgemeester Foto Yasuyoshi Chiba/AFP
Rio de Janeiro

Katholieken noemt hij „duivelaanbidders”, homo’s zijn „kwaadaardig en tegennatuurlijk” en Afrikanen en hindoes hangen „onreine geesten” aan. Dit is het gedachtengoed van de controversiële senator en evangelist Marcelo Crivella (59), sinds zondag burgemeester van Rio de Janeiro.

Met bijna 60 procent van de stemmen won hij van de linkse Marcelo Freixo. De conservatief Crivella, verbonden aan de republikeinse partij PRB, is gospelzanger en bisschop van de machtige Universele Kerk van het Koninkrijk Gods, de grootste pinkstergemeente. Zijn oom, multimiljonair Edir Macedo, was de oprichter.

Maar Crivella wordt ook in verband gebracht met het beruchte en gevaarlijke doodseskader in Rio en zijn naam wordt genoemd bij een zaak uit 2008 waarbij jongeren uit een favela zouden zijn gemarteld en vermoord door elitetroepen waarmee Crivella financiële banden had.

Al jaren wil Crivella, ingenieur uit katholiek middenklassegezin, burgemeester worden. Voor strandstad van carnaval en samba leek een conservatieve evangelist een brug te ver.

Crivella heeft het tij mee: de macht van de evangelische kerken wordt groter. Zo werd de linkse president Dilma Rousseff eind augustus afgezet mede door de machtige conservatieve evangelische lobby in het congres. Brazilië is ’s werelds grootste katholieke land, maar eenvijfde van de tweehonderd miljoen mensen is bekeerd tot de pinkstergemeente, zij willen een aandeel in de politiek.

Het is vooral de midden- en lagere volksklasse, het vroegere electoraat van links, dat op Crivella stemt. Hij beloofde hun weer orde, rust en veiligheid in de wijken. Het gezin wil hij weer vooropstellen en ondanks zijn christelijke achtergrond beloofde hij er voor iedereen te zijn. Zo probeerde hij zijn eerdere omstreden uitspraken omtrent homoseksuelen te nuanceren en beloofde hij niets te veranderen aan de populaire jaarlijkse Gay Pride of het wereldberoemde carnaval, een feest dat de aanhangers van zijn kerk willen uitbannen.

Hij deed zijn controversiële ideeën over homo’s op tijdens zijn tienjarige missiewerk in Afrika. Hij vond toen ook dat ze daar tegennatuurlijke goden aanhingen. „Ik was jong toen ik zulke uitspraken deed. Nu zou ik het niet zo scherp stellen”, reageerde hij. In tv-spotjes werkte hij aan zijn imago en was hij te zien met Brazilianen uit verschillende sociale klassen.

Crivella kreeg daarbij hulp van Romario (50). De ex-PSV’er werd na zijn voetbalcarrière in 2010 senator. Toen Romario’s grote wens om zelf burgemeester te worden mislukte en hij geen succes boekte in eerdere voorrondes, besloot hij zich ondanks zijn socialistische achtergrond aan te sluiten bij Crivella. „We verschillen van politieke kleur, maar willen beiden een veiligere stad maken voor de Carioca’s [de inwoners van Rio]”, zei Romario voor de stemming.

De vraag is nu wat Crivella’s beleid zal zijn in de liberale stad. Hij benadrukte eerder dat hij zijn geloofsovertuiging niet met politiek wil vermengen. Problemen zijn er genoeg: Rio moet financieel bijkomen van de Olympische en de Paralympische Spelen van augustus, en de economische crisis is nog lang niet voorbij. De criminaliteit stijgt wekelijks, en de drugsoorlog is weer opgelaaid.

Crivella wil harde maatregelen nemen, en de onveiligheid rigoureus aanpakken. Maar bij een man met zo’n omstreden imago gaan dan toch al snel de alarmbellen af.