Een complexe club werd Frank de Boer te machtig

Een complexe club met grillig bestuur, fanatieke supporters en een spelersgroep vol arrivées. Bij Internazionale krijgt een hoofdtrainer geen maanden de tijd, zoals Frank de Boer nu ook weet.

Foto AFP / Giuseppe Cacace

Waar hij aan begonnen was, wist hij dondersgoed. Een complexe club met grillig bestuur, fanatieke supporters en een spelersgroep vol arrivées. Internazionale is geen werkgever waar een hoofdtrainer maanden de tijd krijgt een speelwijze in te slijpen, zijn gedachten over te brengen en beleidsmatig veel bemoeienis te krijgen met iets als doorstroom van jeugd. Zeker niet als er niet gewonnen wordt.

Het begon al curieus, maar wat is curieus? Begin augustus zat Roberto Mancini, die het seizoen daarvoor vierde was geworden, op de schopstoel in de voorbereiding op het nieuwe seizoen. Frank de Boer werd door het Inter-bestuur uitgenodigd voor een gesprek in de Verenigde Staten. Toen Inter toch door bleek te willen gaan met Mancini werd De Boer vriendelijk bedankt voor de moeite. Kort daarop kwam alsnog het telefoontje en ging het ineens hard. Mancini weg, toch nog een driejarig contract voor De Boer.

84 dagen

Drie jaar werden twaalf weken, ofwel 84 dagen. Zolang duurde het eerste buitenlandse avontuur van Frank de Boer, na vijfenhalf jaar Ajax. Internazionale heeft zich dinsdagochtend ontdaan van de Nederlandse trainer, na een dienstverband waarin hij zeven van de veertien officiële duels verloor en Inter op de twaalfde plek in de Serie A terugvond. Hij was pas de tweede Nederlandse coach in de Italiaanse topcompetitie, na Clarence Seedorf die in 2013 116 dagen AC Milan trainde. Het werd geen succes.

De nederlaag uit bij Sampdoria (1-0) dit weekend bleek De Boers laatste wedstrijd aan de zijlijn bij de blauwzwarten. Hij zei, zaterdagavond in Genua, nog dat „de mentaliteit moet veranderen”, maar het bestuur van de club geeft hem niet meer de gelegenheid die mentaliteitsverandering, als dat het probleem was, zelf vorm te geven. Te veel verliezen, dat moet je niet doen in Italië. De verzachtende omstandigheden – het was niet zijn elftal, hij stapte laat in de voorbereiding in – konden de druk niet langer weerstaan. Op het moment dat hij moest leveren, lukte het niet. Vier nederlagen in de laatste vijf competitieduels, en het hoofd gaat eraf. „Spijtig dat het zo moet eindigen”, aldus De Boer vanmiddag op Instagram. “Ik had voor dit project meer tijd nodig.”

Tijd die hij niet kreeg. Zo kent De Boer internationaal niet de stormachtige carrièreopbouw die hij in Nederland had. Dat was te voorzien. Inter is een rommeltje, een gevallen voetbalgrootmacht vol complicaties, belangen en politiek. De Boer is een structuurdenker, wars van favorietjes. Het zou schuren, daar kon je van op aan. Allianties sluiten in de kleedkamer, facties tevreden houden, het is niet De Boers forté. Dat is het bijbrengen van basisprincipes van positiespel, balbezit hebben tot een gaatje ontstaat.

Foto Reuters / Alessandro Garofalo

Foto Reuters / Alessandro Garofalo

Hoewel Ajax bij zijn aantreden ook verre van stabiel was – Johan Cruijff had het bestuur net de oorlog verklaard - kende De Boer in Amsterdam de weg en de taal. Hij, debuterende hoofdcoach toen, won met Ajax vier titels in periode 2011-2014 en vertrok na twee seizoenen waarin het spel aan sleet onderhevig was en bovendien twee keer geen kampioenschap was om het geschuif en gedraal aan de bal te compenseren. Meest dramatisch was het verspelen van het kampioenschap op de slotdag van het afgelopen seizoen, uit bij De Graafschap waar Ajax 1-1 speelde en De Boer verdoofd plaatsnam in de spelersbus. Het was genoeg geweest. Twee dagen later maakte hij bekend zijn contract bij Ajax niet uit te dienen. Hij kon niet meer dezelfde inzet en beleving opbrengen om weer een jaar aan een jonge spelersgroep te trekken.

Een zomer vol onzekerheid volgde, hij was in beeld in de Engelse subtop, al sloot hij ook een sabbatical niet uit. Maar het werd, toen alle vrije stoeltjes in het trainerswereldje wel zo’n beetje verdeeld waren, tot ieders verrassing ineens Inter. Een club die het al jaren ontbeert aan vastigheid, acht coaches versleet sinds in 2010 de Champions League gewonnen werd. De Indonesische Inter-voorzitter Erick Thohir ontsloeg er - inclusief De Boer - persoonlijk vier in drieënhalf jaar.

Beleving tonen

De Boer zei, in gesprek met de NOS afgelopen maand, dat hij het mooi vond hoe de Italianen, of liever gezegd: Zuid-Amerikanen en jongens van de Balkan, beleving toonden op de training. De Boer zei van de weeromstuit dat hij dat bij Ajax wel gemist had, die wil om te winnen. „Ik proefde weleens was van: ‘pfff moet dat nou?’ Hier doen ze dat met volle overtuiging.” Maar al die overtuiging ten spijt, zwalkte Inter door de Serie A en door de Europa League-groepsfase. De overwinning op Juventus halverwege september gaf hem lucht, het was een belangrijke prestatie, maar daarna ging het snel – weer - bergafwaarts. Het werd nooit een team, althans: het werd nooit zijn team.

Foto Reuters / Alessandro Garofalo

Foto Reuters / Alessandro Garofalo

Kwam nog bij een conflict tussen aanvoerder Mauro Icardi en de harde kern van Interisti, een giftige factor totaal buiten De Boers invloedssfeer. In zijn autobiografie verhaalde de Argentijn Icardi over een incident vorig seizoen waarbij hij ruzie kreeg met leden van de harde kern. De Inter-aanvoerder, die net voor jaren een contract had getekend bij Inter, vond het nodig om in zijn boek te dreigen met Argentijnse criminelen die wel raad zouden weten met brutale supporters van Inter. De Boer greep niet in, althans, de eis van tifosi om Icardi de aanvoerdersband te ontnemen legde hij naast zich neer. Dat was vanuit psychologisch oogpunt niet gek gezien van De Boer, want Icardi in vorm is goud waard. Hij sloot in zekere zin een alliantie met zijn belangrijkste speler die hem met twee goals afgelopen woensdag tegen Torino (2-1) nog in klinkende munt terugbetaalde.

Maar het krediet van De Boer bleek eindig, de eerstvolgende nederlaag was de laatste. De 46-jarige Noord-Hollander, lang gezien als de meest veelbelovende Nederlandse trainer van zijn generatie, is een ervaring rijker. Aan zijn status was al wat afbreuk gedaan door het wat armlastige Ajax-spelletje van de laatste twee jaar. Een ontslag bij Inter kan de beste overkomen, het was het proberen waard, al heeft hij, volgens de wetten van het voetbal, gewoon gefaald.