Opinie

Hiroshima is niets vergeleken met wat er nu op scherp staat

Opinie Als bruggenbouwer onthield Nederland zich van stemming over een kernwapenverbod. Daarmee verplicht de regering zich wel tot een leidende rol in de onderhandelingen, betogen , , , en .

Volkel – Protest tegen aanwezigheid kernwapens op vliegbasis Volkel. Foto ANP/ Ed Oudenaarden

De wereld is een reuzenstap dichterbij een verbod op de gevaarlijkste massavernietigingswapens: kernwapens. De VN besloot maandag in grote meerderheid daarover in 2017 te gaan onderhandelen. Een historische doorbraak waarvoor vredesorganisaties al jaren strijden. Ondanks grote druk vanuit de NAVO stemde Nederland niet tegen, maar onthield zich, als enig NAVO-lid.

Wereldwijd zijn er nog ruim 15.000 kernwapens, per stuk tot duizend keer krachtiger dan de atoombom die Hiroshima verwoestte. Velen staan op scherp en al ettelijke keren is de wereld aan een nucleaire holocaust ontsnapt doordat een onbedoelde lancering ternauwernood werd voorkomen. Alleen al daarom is het streven van Nederland naar een kernwapenvrije wereld positief, en genoemde VN-resolutie vormt daarvoor een belangrijke stimulans.

Deze resolutie komt niet onverwacht. In 1970 tekenden vrijwel alle landen, ook de kernwapenstaten, het Non-proliferatieverdrag (NPV) tégen verspreiding van kernwapens en vóór algehele nucleaire ontwapening (artikel 6). Maar de wereld wacht al 46 jaar op nakoming van die ontwapeningsverplichting, tot groeiende frustratie van niet-kernwapenstaten. Daarom tekenden recent 127 van hen de Humanitarian Pledge om tot een juridisch verbod op kernwapens te komen, opdat het bezit illegaal wordt, zoals dat al geldt voor chemische en biologische wapens, landmijnen en clustermunitie. De VN-resolutie is hierop gebaseerd, als krachtig signaal naar kernwapenstaten.

Zo’n signaal is zeer urgent! Experts beoordelen de huidige nucleaire situatie als veel gevaarlijker dan tijdens de Koude Oorlog. Poetin, Trump, Noord-Korea, Pakistan en India dreigen openlijk met kernwapens. Als die laatste twee enkele tientallen kernraketten op elkaar afvuren, heeft dat niet alleen directe gevolgen voor de regio vanwege de enorme explosieve kracht, gigantische branden en langdurige, dodelijke straling, maar ook voor de rest van de wereld vanwege de onvermijdelijke nucleaire winter. Die zal leiden tot een aanzienlijke temperatuurdaling, catastrofale misoogsten, ongekende vluchtelingenstromen en uiteindelijk tot zo’n twee miljard hongerdoden: een mondiale humanitaire ramp!

Medici en hulpverleners waarschuwen al jaren dat substantiële medisch-humanitaire hulp een illusie is na een kernexplosie. Dan rest slechts onbeschrijfelijk menselijk lijden. Burgemeesters, verenigd in Mayors for Peace, onderschrijven dat: als de bom valt zijn gemeentelijke veiligheidsplannen volkomen onbruikbaar. Kerkelijke en humanistische organisaties uiten ook grote zorgen. De paus verklaarde gebruik en bezit van kernwapens immoreel. En het Internationaal Gerechtshof oordeelde al in 1996 dat genoemd artikel 6 geen inspanningsverplichting maar een resultaatsverplichting betreft, geldend voor alle staten.

Nederland was, met de overige NAVO-landen, altijd tegen een kernwapenverbod, tot de Tweede Kamer afgelopen lente vier moties aannam: geen modernisering, maar afbouw van kernwapens in Nederland, Europa en wereldwijd, en actief optreden van Nederland voor een wereldwijd verbod.

Ondergetekenden hebben – ieder vanuit hun eigen achtergrond – gezamenlijk Koenders opgeroepen vóór een verbod te stemmen. Dat werd onthouding, om de rol van bruggenbouwer te kunnen blijven vervullen naar de kernwapenstaten. Die zijn nu eenmaal nodig om tot nucleaire ontwapening te komen. We vinden het dan ook positief dat Nederland wil meeonderhandelen in 2017.

Wij zullen dit proces nauwgezet volgen en zo nodig maatschappelijke druk uitoefenen, vanwege het door 85 procent van de Nederlanders, de regering en de NAVO onderschreven einddoel: een kernwapenvrije wereld.