Voedselapartheid groeit, en poke is het nieuwe kale

In de Verenigde Staten is sprake van een voedselkloof tussen arm en rijk. En die blijft groeien zolang de economische ongelijkheid toeneemt.

Foto iStock

Op de zondagse boerenmarkt bij Dupont Circle in het centrum van Washington geurt het in de zomer naar versgebakken brood. Er zijn potten met kimchi (gefermenteerde kool) en interessante sapjes. De prachtigste groente en fruit liggen uitgestald. Rijke, welvarende Amerikanen ontbreekt het aan niets.

Kimchi (Korean food)

Aan de andere kant van het spectrum leven de 46 miljoen voedselonzekere Amerikanen op fast food, snacks, frisdrank en voorverpakt voedsel, zoals cereals, diepvriespizza, kipnuggets en magnetronmaaltijden. Als ze het geld hebben. Want ‘voedselonzeker’ betekent dat dat geld er niet altijd is. Alleen al de grootste voedselhulporganisatie, Feeding America bestiert 60.000 voedselbanken en soepkeukens.

De voedselkloof in de VS groeit, en zal dat blijven doen zolang de economische ongelijkheid toeneemt. Over het geheel genomen zijn Amerikanen het afgelopen decennium iets beter gaan eten, bleek uit een studie die JAMA in januari publiceerde.

Maar nader bekeken komt dat vooral doordat er onder welvarenden, hoogopgeleiden en jongeren een foodie-revolutie heeft plaatsgevonden: zij eten meer fruit (niet meer groente), meer volkoren granen en meer noten. Arm Amerika is min of meer bij hetzelfde dieet gebleven. Het gevolg is een verschil in levensverwachting tussen arm en rijk van 15 jaar voor mannen en 10 jaar voor vrouwen. Voor rijke Amerikanen blijft de levensverwachting stijgen, die van arme Amerikanen blijft gelijk.

Schizofreen

De Amerikaanse overheid is diep schizofreen als het om voedsel gaat – en er zijn geen aanwijzingen dat dit zal veranderen. De nieuwe voedselrichtlijn die de regering Obama vorig jaar publiceerde (na een lobbygevecht van bijna een jaar), spoort Amerikanen aan minder suiker, zout en rood vlees te eten. Tegelijkertijd behoren mais (grondstof voor zowel suikerstroop als vlees), tarwe en soja tot de zwaarst gesubsidieerde landbouwproducten.

Verpakt in kleurige doosjes is dat het spul dat arme Amerikanen dik en ziek maakt. In 2050 zal daarom eenderde van de Amerikanen diabetes hebben, concludeert het Center for Disease Control. De stijging van het aantal dikke mensen vlakt iets af, maar de cijfers zijn nog steeds schrikbarend. Eenderde van de mensen met een laag inkomen (minder dan 15.000), is veel te dik.

Brussels Sprout

De kans dat deze ‘voedselapartheid’ verdwijnt, is niet heel groot. De voedselindustrie staat onder druk minder suiker, zout en vet toe te voegen, maar is qua budgetten en lobbyvermogen uitstekend toegerust die druk te weerstaan. Klimaatverandering (droogte), bedreigt ondertussen de Californische Central Valley, waar de helft van Amerika’s fruit, groenten en noten geproduceerd wordt. De prijzen daarvan gaan omhoog.

Het cliché van de dikke Amerikaan (die overigens door gebrek aan vers voedsel en mineralen tegelijkertijd ondervoed kan zijn), zal dus niet verdwijnen. Ondertussen zullen dunne, hoogopgeleide en goedverdienende Amerikanen zich overgeven aan poke. De nieuwste voedselhype is een hawaïiaanse variant op de sushi bowl, die weer gedeconstrueerde sushi is.

En volgens anderen is het spruitje de nieuwe boerenkool, de groente die als ‘kale’ afgelopen jaren de Amerikaanse elite al stormenderhand veroverde.