Wat willen Clinton en Trump eigenlijk?

Verkiezingsthema’s De campagne van de presidentskandidaten Hillary Clinton en Donald Trump ging over van alles, maar de inhoudelijke thema’s krijgen weinig aandacht. Persbureau AP zette een groot aantal strijdpunten op een rij.

Abortus

Aanhoudende pogingen van Republikeinen om abortus te beperken en te snijden in overheidsgelden daarvoor zijn nog steeds onderwerp van discussie. Het onderwerp zal opnieuw op de agenda komen van de nieuwe president, die een rechter moet benoemen van het Hooggerechtshof in Washington.

Trump zei in het derde en laatste debat dat hij rechters zou benoemen die bereid zijn om ‘Roe vs. Wade’ te herzien, de uitspraak uit 1973 die een grondwettelijk recht op abortus waarborgde.

Clinton bezwoer dat ze rechters benoemt die de uitspraak in stand houden.

Belastingen

Presidenten houden ervan het belastingstelsel te veranderen en kiezers te laten zien dat ze aan hen denken.

Trump wil de belastingen verlagen en brengt het aantal schijven terug van zeven naar drie. De hoogste schijf gaat van 39,6 naar 33 procent. De belasting over bedrijfswinsten gaat omlaag en de erfbelasting wordt afgeschaft.

Clinton wil juist belastingverhoging voor de rijken, bijvoorbeeld een verhoging van 30 procent op inkomens boven de 1 miljoen dollar en juist hogere belastingen op erfenissen.

Buitenlands beleid

Hoe de VS hun invloed gebruiken als ’s werelds enige supermacht is een belangrijk onderdeel van het presidentschap. In de strijd tussen Clinton en Trump is de rol van de VS in de wereld een punt van veel discussie.

Trump noemt zijn benadering ‘Amerika eerst’, wat betekent dat bondgenootschappen en coalities niet worden goedgekeurd tenzij ze de VS voordeel bieden. Clinton ziet internationale verbintenissen als belangrijk instrument om de Amerikaanse invloed te doen gelden en de kansen op oorlog te verminderen.

China

De spanningen zijn toegenomen door China’s zelfverzekerde gedrag in de Aziatische wateren. De VS beschuldigen China van oneerlijke handelspraktijken en cyberdiefstal van bedrijfsinformatie.

Trump beschuldigt China ervan zijn munt onder te waarderen om uitgevoerde producten goedkoop te maken en stelt voor om invoertarieven tot 45 procent op Chinese import te heffen als Beijing zijn gedrag niet verandert. Een dergelijke actie zou tot een handelsoorlog kunnen leiden die veel producten in de VS veel duurder zou maken.

Clinton zegt dat de VS druk op China moeten uitoefenen om het spel volgens internationale regels te spelen, of het nu gaat om handel of territoriale conflicten.

Iran

Het nucleaire akkoord tussen de VS en Iran van 2015 heeft de dreiging van een militair conflict tussen de twee landen aanzienlijk verminderd. Het beperkt het kernprogramma van Iran, zodat het geen kernwapens kan bouwen, in ruil voor een einde aan veel economische sancties. Een aantal beperkingen loopt af over zeven jaar.

Clinton is een voorstander van het nucleaire akkoord, maar ze stelt zich in het algemeen harder op tegen Iran dan Obama.

Trump is tegenstander van het akkoord. Hij beweert dat hij in onderhandelingen betere voorwaarden kan afdwingen.

Islamitische Staat

Nu IS onder druk staat in Irak en Syrië, wordt de doelstelling van de terreurgroep meer om eenlingen te inspireren aanvallen uit te voeren. De groep heeft al verantwoordelijkheid geclaimd of is gelinkt aan de novemberaanvallen in Parijs, de schietpartij in San Bernardino, Californië en de bomaanslagen in de metro en op het vliegveld van Brussel.

Clinton wil overwegend het beleid van president Obama voortzetten, die IS – niet alleen in Syrië en Irak, maar ook in onder meer Afghanistan en Jemen – vanuit de lucht laat bestoken maar terugschrikt voor grootschalige interventies op de grond.

Trump heeft gezworen onophoudelijk bombardementen op IS uit te voeren en heeft steun uitgesproken voor vergaande verhoortechnieken.

Israël

Steun aan Israël is een vast element geweest van de Amerikaanse buitenlandse politiek sinds de oprichting van de staat in 1948. De VS geven Israël nu jaarlijks 3 miljard dollar, Obama verhoogde dat bedrag tot 3,8 miljard dollar voor een periode van tien jaar.

Het debat over het pro-Israël-standpunt in Washington is de laatste jaren geïntensiveerd, vooral vanwege het nucleaire akkoord met Iran, het uitblijven van een Israëlisch-Palestijns vredesakkoord en de voortgaande bouw van nederzettingen in Palestijnse gebieden. Sterke steun voor Israël van Democraten en Republikeinen in het Congres maakt belangrijke veranderingen in beleid onwaarschijnlijk.

Noord-Korea

De geïsoleerde staat Noord-Korea zou binnen afzienbare tijd in staat kunnen zijn kernwapens op de VS te richten. Wat kunnen de VS daartegen doen? Diplomatie en economische sancties hebben tot nu toe niet gewerkt. De isolatie van Noord-Korea wordt groter, het is verdergegaan met het testen van kernwapens en het boekt vooruitgang met zijn rakettechnologie.

Trump zegt dat de VS meer druk kunnen uitoefenen op China om bondgenoot Noord-Korea onder controle te houden. Hij zegt dat hij bereid is de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un te ontmoeten.

Clinton wil dat de wereld meer sancties toepast zoals de regering-Obama heeft gedaan met Iran, een koers die uiteindelijk de deur opende naar het akkoord dat het kernwapenprogramma heeft beperkt.

Rusland

Rusland gedraagt zich zelfbewuster en zet de VS regelmatig voor het blok. De kandidaten verschillen van mening over Vladimir Poetin. De VS beschuldigen Rusland ervan mailtjes van de Democratische Partij te hebben gehackt.

Rusland is actief in Syrië en steunt separatisten in Oekraïne en Georgië. Toch willen de VS samenwerken met Rusland, omdat het de enige manier is om resultaat te boeken in internationale kwesties. Rusland speelde een rol bij het nucleaire akkoord met Iran.

Trump roept op tot betere banden met Rusland en is opvallend complimenteus over Poetins autoritaire leiderschapsstijl.

Clinton heeft directe onderhandelingservaring met Poetin en zijn mensen. Het heeft haar voorzichtig gemaakt om met Moskou samen te werken. Ze heeft beloofd om indien nodig tegen Poetin op te treden en Rusland af te houden van agressie in Europa.

Etniciteit en politie

Het neerschieten van ongewapende Afro-Amerikanen door de politie is een van de hardnekkigste onderwerpen op het gebied van burgerrechten in deze eeuw. Sinds de dood van Michael Brown in Ferguson, in de staat Missouri, in augustus 2014 heeft het delen van filmpjes van Afro-Amerikaanse slachtoffers in veel steden tot onrust geleid, en geleid tot oproepen tot meer training van, maar ook meer toezicht op de politie.

Clinton heeft in dit verband specifieke voorstellen gedaan, zoals wetgeving die een einde moet maken aan etnisch profileren, geld beschikbaar stellen voor meer bodycams bij agenten en het herzien van verplichte minimale vonnissen.

Trump heeft zichzelf omschreven als de kandidaat van law and order. Hij heeft geen plan voor etniciteit en politie ontwikkeld.

Hooggerechtshof

Het Amerikaanse Hooggerechtshof heeft nog maar acht rechters sinds de dood van Antonin Scalia in februari. Republikeinen in het Congres weigeren de benoeming van de door Obama voorgedragen rechter Merrick Garland zelfs maar te overwegen. Vanwege de hoge leeftijd van een aantal andere rechters in het Supreme Court zal de nieuwe president het zeer invloedrijke hooggerechtshof voor decennia naar rechts of links kunnen duwen.

Financieel toezicht

In het debat over toezicht op de financiële sector staat de vraag centraal hoe een crisis als die in 2008 kan worden voorkomen. Vermeden moet worden dat banken weer moeten worden gered door de belastingbetaler of dat die belastingbetaler voor de schulden opdraait. Een pakket maatregelen dat in 2010 onder Obama werd getroffen, heeft volgens Republikeinen geleid tot hoge kosten voor banken.

Trump noemt het pakket ‘een ramp’ en wil het deels terugdraaien.

Clinton wil dat de maatregelen worden gehandhaafd en uitgebreid.

Gezondheidszorg

Obamacare, het systeem waarbij elke Amerikaan een zorgverzekering krijgt, blijft een splijtzwam en de zorgkosten stijgen in 2017 significant. Een paar grote verzekeraars keren het plan nu de rug toe.

Trump wil Obamacare volledig intrekken. Of Amerikanen beter af zijn als ze switchen naar een Republikeins plan is de vraag. Recente studies stelden dat het alternatieve voorstel van Trump achttien tot twintig miljoen Amerikanen onverzekerd zou laten.

Clinton wil het plan van Obama behouden en aanpassen waar nodig.

Vrijhandel

Veel Amerikanen staan sceptisch tegenover vrijhandel of zijn er zelfs tegen. De Amerikaanse politiek is echter altijd vóór vrije wereldhandel geweest. Concurrentie met lagelonenlanden heeft geleid tot vijandigheid onder veel Amerikaanse werknemers. Beide presidentskandidaten proberen op deze gevoelens in te spelen. Zowel Clinton als Trump zijn tegen het handelsakkoord met elf landen rond de Pacific (TPP), maar Clinton was aanvankelijk vóór. Trump wil alle handelsakkoorden opnieuw onder de loep nemen en invoerrechten heffen op producten uit China.

Immigratie

De toekomst van miljoenen mensen die illegaal in de VS verblijven kan bepaald worden door deze verkiezingen.

Trump heeft ooit verkondigd dat hij de elf miljoen illegale immiganten gaat uitzetten en houdt vol dat hij een muur gaat bouwen langs de grens met Mexico. Wat er intussen met de illegalen moet gebeuren is onduidelijk.

Clinton wil immigratiewetten veranderen en een manier vinden om illegalen Amerikaans staatsburger te maken.

Inkomensongelijkheid

De inkomensongelijkheid is groter dan ooit, de kloof tussen rijk en arm groeit.

Clinton hoopt het leven van de middenklasse en de onderklasse te verbeteren. Ze wil een hogere belasting voor rijken en een verhoging van het minimumloon. Ze streeft naar gratis kinderopvang en wil hogescholen gratis maken voor lagere inkomensgroepen.

Trump zegt dat hij banen terugbrengt en belastingen zal verlagen om de groei te stimuleren. Zijn plannen zouden leiden tot meer begrotingstekorten, zeggen onafhankelijke analisten.

Jihadisten

Radicale moslims hebben dodelijke aanslagen uitgevoerd in de VS. Vaak hebben de schuldigen geen banden met buitenlandse terroristische organisaties en geen training van buitenaf. Ze leven in de VS en blijven min of meer onder de radar.

Trump sluit de grenzen voor terroristen, maar dat helpt niet tegen het radicaliseren van Amerikanen.

Clinton zegt dat Amerikaanse moslims binnenlands extremisme kunnen tegengaan door op jongeren te letten en naar de politie te stappen als ze radicalisering vermoeden. Wie op een watchlist staat, zou geen toegang tot wapens meer moeten hebben.

Klimaatverandering

Het lijkt of Trump en Clinton op twee verschillende aardes leven: op een aarde die opwarmt en op een aarde die dat niet doet. Clinton zegt dat klimaatverandering ons allemaal bedreigt, maar Trump twittert dat opwarming van de aarde nep is.

Trump noemt geld uittrekken om opwarming van de aarde tegen te gaan „gewoon een heel dure soort belasting”.

Clinton stelt voor 60 miljard dollar te besteden om van vervuilende fossiele brandstoffen over te gaan op schonere energie. Zij heeft beloofd – in navolging van Obama – dat in 2025 de VS 30 procent minder broeikasgassen zullen uitstoten dan in 2005.

Onderwijs

De VS hebben ongeveer vijftig miljoen schoolgaande kinderen. En hoewel het aantal eindexamens stijgt en er minder schoolverlaters zijn, hebben de VS nog een lange weg te gaan om op het gebied van onderwijs net zo goed te scoren als Japan, Zuid-Korea, Duitsland, Frankrijk en andere landen.

Clinton wil binnen tien jaar onderwijs voor alle vierjarigen, door de overheid meer geld te laten geven aan de staten.

Trump stelt voor 20 miljard dollar uit te trekken in zijn eerste jaar als president om staten de mogelijkheid te geven meer opleidingen te bieden.

Oudedagsvoorziening

De oudedagsvoorziening voor Amerikanen (Social Security) loopt gevaar. Als er niets gebeurt is er niet genoeg financiering meer in 2034 en krijgt iedere oudere automatisch 20 procent minder inkomen. Hoe langer dit probleem blijft liggen, hoe groter het risico dat het niet meer op te lossen is.

Clinton heeft voorgesteld de voorzieningen uit te breiden en de premies voor met name hogere inkomens te verhogen.

Trump zegt niet te snijden in de inkomens van ouderen en gaat opnieuw kijken naar het probleem als zijn belastingverlagingen de economie een impuls hebben gegeven.

Vluchtelingen

De VS hebben tienduizend Syrische vluchtelingen opgenomen, hoewel Republikeinen daar bezwaar tegen hadden. Trump wil een stop invoeren.

Clinton heeft gezegd het programma uit te breiden tot 65.000 vluchtelingen.

Wapens

Het recht om wapens te dragen ligt, vast in de Amerikaanse Grondwet. De afgelopen jaren is, mede door dodelijke schietpartijen zoals in Orlando (Florida), het debat over wapenbezit verhevigd.

Trump werpt zich op als vurig beschermer van het recht op wapens. Meer good guys met wapens zouden resulteren in minder tragedies met wapens, zegt hij.

Clinton wil een al lang verlopen verbod op aanvalswapens herinvoeren dat dateert uit de tijd dat haar man president was. Ook wil ze een wet die wapenfabrikanten vrijwaart van elke aansprakelijkheid terugdraaien.

Goed opgelet? Doe de test:

Vertaling Lucas Ligtenberg