Ruzie gesust, Mark Carney blijft

Centrale bank Engeland

De gouverneur van de Bank van Engeland stond onder druk nadat hij de woede van pro-Brexit-politici had gewekt.

Voor bankpresident Mark Carney is de Foto Toby Melville / Reuters

In een klassiek compromis blijft Mark Carney wel aan, maar zal hij het gouverneurschap van de Bank van Engeland twee jaar voor afloop van zijn volledige termijn ter beschikking stellen. De geboren Canadees, die overigens ook de Britse nationaliteit bezit, stapt in 2019, wellicht nadat het VK uit de EU is getreden, op. Dat heeft Carney in een brief aan minister Philip Hammond van Financiën laten weten.

De oplossing moet een einde maken aan een conflict. Formeel was er niks aan de hand. Carney trad in 2013 aan als opvolger van Mervyn King. Carney wilde zich niet vastleggen op de gebruikelijke termijn van acht jaar. Hij bedong de mogelijkheid om na vijf jaar weg te kunnen. Nu zou de 51-jarige Carney, die eerder de Canadese centrale bank leidde en bij Goldman Sachs werkte, hebben besloten uiteindelijk niet vijf maar zes jaar te blijven omdat hij „het belang van continuïteit voor het land erkent” .

De andere versie van het verhaal is dat Carney kwaad bloed heeft gezet bij pro-Brexit-politici. Al voor het referendum waarschuwde Carney dat een Brexit nadelige economische gevolgen zou hebben. Te veel werd de indruk gewekt dat Carney zich niet met monetaire zaken bezighield maar met politiek bedrijven. Te vaak leek hij te handelen in opdracht van George Osborne, de oud-minister van Financiën, die Carney aanstelde.

Carney werd, in de ogen van het pro-Brexit-kamp, een spreekbuis van de regering Cameron die het gezag van de centrale bank misbruikte om campagne te voeren voor blijven, het regeringsstandpunt.

Op de dag na het referendum schoot Carney in crisismodus. In een toespraak zei de bankgouverneur onrust op financiële markten te verwachten. De Bank van Engeland staat klaar om 250 miljard pond in het systeem te pompen indien nodig, zei Carney.

Het Britse pond is sinds het referendum hard gedaald ten opzichte van de dollar en in mindere mate de euro. Maar de economie merkt nog weinig van Brexit. De Bank van Engeland had voorspeld dat de economie in het derde kwartaal nauwelijks zou groeien. Maar de economie groeide in de maanden na het referendum met 0,5 procent. Voor Carney is dit bewijs dat hij de volatiliteit na het referendum effectief heeft bestreden.

Voor Brexit-voorstander en voormalig minister Michael Gove was dit reden om Carney vorige week aan te vallen in een column in The Times. „Mark Carney mag veel zijn, hij is niet onfeilbaar noch werkelijk onafhankelijk. Net zoals de president van de ECB, Mario Draghi, zijn z’n voorkeuren en opvattingen gevormd door een carrière bij Goldman Sachs.” Gove keert zich tegen de invloed van machtige technocraten die buiten de greep van politici om besluiten nemen. Lagerhuislid Jacob Rees-Mogg noemde de doemscenario’s van Carney „onwaardig voor de Bank van Engeland”. Daily Mail is inmiddels via de kolommen een campagne begonnen om Rees-Mogg voor te dragen als vervanger voor Carney.

Lees hier de column van Michael Gove: ‘Experts’ like Carney must curb their arrogance

Politici als Gove en Rees-Mogg willen niet alleen dat het Verenigd Koninkrijk uit de EU stapt, maar zijn eveneens voorstander van een centrale bank die haar onafhankelijkheid opgeeft en weer gehoor geeft aan politieke opdrachten. De soevereiniteit die zij nastreven betekent geen dictaten uit Brussel meer, maar ook geen eigengereid handelen vanuit Threadneedle Street, het adres van de Bank van Engeland. Het volk kiest politici en zij nemen de besluiten en niet technocraten, luidt Gove’s redenering.

Dat de kwestie rond het aanblijven van Mark Carney hoog oploopt, werd maandag nog eens duidelijk. Voordat Carney besloot beperkt te verlengen zei premier Theresa May hem „zeker te steunen”. Een premier die zo nadrukkelijk vertrouwen moet uitspreken in een zittende bankgouverneur is als een bestuursvoorzitter die moet zeggen dat zijn bank of bedrijf financieel gezond is: zulke bevestigingen zijn eerder reden tot zorg in plaats van een teken van kracht.

Donderdag geeft hij een persconferentie om een kwartaalrapport over inflatie te presenteren. Voor die tijd wilde Carney uitsluitsel geven. Kennelijk wilde hij niet dat personeelszaken een belangrijke presentatie zou domineren. De Financial Times schrijft dat Carney verwacht dat 2018 economisch het zwaarste Brexit-jaar wordt. Carney wil de Britse economie zo goed mogelijk door die, in zijn ogen, moeilijke tijd loodsen. De een zou die opmerking een blijk van plichtsbesef vinden, maar politici als Gove en Rees-Mogg kunnen er zo maar een nieuwe angsttijding in zien.