OM laat aanklacht tegen Zuid-Afrikaanse minister vallen

Gordhan is een fel criticus van president Zuma en zijn vervolging werd beschouwd als een politiek proces om hem buitenspel te zetten.

Openbaar aanklager Shaun Abrahams op maandag. Foto: REUTERS/Siphiwe Sibeko

Het Zuid-Afrikaanse Openbaar Ministerie (OM) laat de aanklacht tegen Minister van Financiën Pravin Gordhan vallen. Dat maakte het OM maandag bekend. Eerder deze maand liet het OM nog weten de minister te dagvaarden voor fraude in de tijd dat hij als hoofd voor de Zuid-Afrikaanse belastingdienst werkte in de periode tussen 1999 en 2009.

Gordhan had aanstaande woensdag 2 november voor de rechter moeten verschijnen, maar twee dagen voor die zitting maakte het OM maandag dus bekend de vervolging te staken. Gordham zou gefraudeerd hebben door toestemming te hebben gegeven voor een vroegtijdige pensioenuitkering aan een belastingcommissaris en hem vervolgens weer als consultant te hebben ingehuurd. De openbaar aanklager Shaun Abrahams meldde maandag echter dat Gordhan niet de “vereiste intentie had de wet te overtreden” en hij de aanklacht daarom laat vallen.

De aanklacht zorgde voor grote ophef in Zuid-Afrika. Gordhan wordt beschouwd als een fel criticus van president Jacob Zuma en zijn vervolging werd door velen beschouwd als een politiek proces om hem buitenspel te zetten. Gordhan wordt bovendien beschouwd als een kundig minister die de boeken op orde probeert te brengen. Na de bekendmaking van de dagvaarding tegen Gordhan ging de Zuid-Afrikaanse rand stevig onderuit. Na de bekendmaking van het afgelasten van de zaak steeg de rand maandag juist weer in waarde.

Volgens NRC-correspondent Bram Vermeulen is de beslissing van het OM logisch, maar des te pijnlijker voor de Zuid-Afrikaanse rechtsstaat.

Het was zo’n vage aanklacht. Gordhan werd hier ineens zes jaar na dato vervolgd, terwijl honderden aanklachten tegen president Zuma niet behandeld worden. Dat maakte het nog onbegrijpelijk. Het was duidelijk dat dit een zet van Zuma was. Dat Abrahams nu erkent dat ze niets hebben maar het maakt des te duidelijker dat dit proces niet in de haak was. De afgelopen tijd voerde het tegenkamp van president Zuma binnen de ANC-partij de druk al op. Ze hadden aangekondigd bij de rechtszaak te zullen verschijnen om Gordhan te steunen. Dat zou betekenen dat in die rechtszaal precies duidelijk zou worden welke twee kampen binnen de partij tegenover elkaar staan. Dat was een bizarre vertoning geweest.

Vermeulen noemt het zware nederlaag voor het team van president Jacob Zuma.

Dit was een wanhoopspoging van Zuma om een criticus de mond te snoeren. Dat hij dit nu verliest is belangrijk. Zuma’s kaartenhuis stort langzaam in. Hij heeft al veel klappen gehad en dit zal zeker niet zijn einde betekenen, maar het is wel een teken aan de wand.