Hoofdredacteur en columnist Turkse krant gearresteerd

Cumhuriyet is een van de belangrijkste nog overgebleven oppositiekranten. De arrestaties zetten de Turkse persvrijheid verder onder druk.

Journalisten wachten voor het kantoor van de krant Cumhüriyet, terwijl de politie het kantoor doorzoekt.

De belangrijkste nog overgebleven oppositiekrant van Turkije ligt onder vuur. Maandagochtend zijn drie prominente journalisten van Cumhuriyet opgepakt: hoofdredacteur en twee columnisten. Tegen tien anderen zijn arrestatiebevelen uitgevaardigd. Veel media zijn al gesloten.

Vorige hoofdredacteur Can Dündar week een paar maanden uit naar Berlijn. Hij was veroordeeld tot zes jaar omdat hij met onthullingen de staatsveiligheid in gevaar zou hebben gebracht. Hieruit bleek de betrokkenheid van de geheime dienst bij wapenleveringen aan rebellen in Syrië.

Vrijheid Koerdische media ingeperkt

De arrestaties volgen op een weekend vol sluitingen en ontslagen. Per decreet is de sluiting afgekondigd van vijftien hoofdzakelijk Koerdische media. Daaronder Dicle News Agency, dagblad Özgür Gündem, een Koerdisch persbureau voor en door vrouwen ( JINHA) en drie tijdschriften.

Nu is vrijwel alle Koerdische media in Turkije het zwijgen opgelegd, ook een kinderkanaal met tekenfilms in het Koerdisch. In het zuidoosten, waar de meerderheid van de bevolking Koerdisch is, is er sinds 26 oktober overdag geen internet.

Sluitingen en detenties gebeuren onder noemer ‘strijd tegen terreur’. De media zouden banden hebben met terreurorganisaties, als PKK of de beweging van prediker Fethüllah Gülen. Zijn beweging wordt verantwoordelijk gehouden voor de mislukte coup in juli, de PKK voor aanslagen.

Noodtoestand

Vijf dagen na de staatsgreep is de noodtoestand afgekondigd. Die geeft regering en politie ruime bevoegdheden mensen op te pakken, te ontslaan en media te sluiten – lees: oppositie het zwijgen op te leggen. Het leidde tot een enorme verslechtering van de persvrijheid en meningsvrijheid in Turkije. Het totaal aantal gesloten media sinds de afkondiging van de noodtoestand is 168. Een deel van de kritische journalisten en opiniemakers vluchtte naar het buitenland. De arrestaties, ontslagen en sluitingen gebeuren zonder heldere aanklachten. Vaak hebben verdachten geen toegang tot juridische bijstand.

Dit weekend is ook per decreet besloten nog eens 10.159 mensen te ontslaan. Het gaat onder meer om 1.267 academici en een groot aantal leraren, verpleegkundigen en ambtenaren op ministeries. Het aantal ontslagen en geschorste ambtenaren komt zo ruim boven de 100.000.

Tegelijk zijn nieuwe decreten afgekondigd die de rechten van verdachten verder beperken. In een toespraak herhaalde president Erdogan dat hij de herinvoering van de doodstraf zal steunen als het parlement ervoor kiest. Zo zou Turkije kans op toetreding tot de Europese Unie verspelen.