Column

Geert Wilders en de interne gezelligheid

tomjanmeeus0

Het spannendste verhaal de laatste dagen was natuurlijk het vraaggesprek in de Volkskrant met Michael Heemels. De oud-woordvoerder van Wilders sloeg zeker een ton gemeenschapsgeld stuk aan drank en drugs. Daar hadden Henk en Ingrid misschien niet op gerekend.

Het kwam volgens Heemels mede door de omstandigheden: Wilders is een ijskoude man, hij eist het onmogelijke van je, de sfeer in de PVV is om te snijden.

Zelf citeerde ik eerder talrijke (oud-)PVV’ers met vergelijkbare verhalen over de interne gezelligheid. Ook schetste ik hoe Heemels zelf zijn baan naast Wilders kreeg: dreigen met verdeeldheid en slechte publiciteit. En dit voorjaar kreeg ik uit de Limburgse PVV documentatie die aantoonde dat Heemels uitgaven boekte die nooit gedaan zijn. Hij haalde de kas niet alleen leeg, hij vervalste ook de boekhouding. Een dasdragende fraudeur.

Ik vertelde hem dat ik wist wat hij deed, en hij reageerde als een volleerde oplichter. Dit moest, zei hij, tot op de bodem worden uitgezocht. Toen ik hem later de tekst van zijn uitspraken mailde, voegde hij in kapitalen toe dat dit OOK voor de uitgaven uit 2015 gold. Zo bezorgd zei hij te zijn: echt knap was dat.

Maar het punt is: die PVV zit nog steeds vol met zulke onberekenbare figuren. Door de berichtgeving, maandag, over het ‘minder minder’-proces moest ik terugdenken aan 2014, toen Wilders tussen 12 en 19 maart enkele keren ‘minder Marokkanen’ bepleitte.

Feit is: Wilders twijfelde 12 maart zélf over zijn uitspraak. Reden waarom hij intern advies kreeg van partij-juriste en Kamerlid Lilian Helder. „Je hebt niks verkeerd gezegd”, mailde ze 16 maart. Wilders reageerde cynisch tegen partijgenoten: „Pfffffffffff.’’ Maar toen hij ‘minder Marokkanen’ 19 maart herhaalde, had dezelfde Helder ineens dagen bedenktijd nodig, zodat PVV’ers onderling appten: met dat mens is geen land te bezeilen.

Zulke toestanden blijven terugkeren, er zit amper verbetering in, en dat is natuurlijk omdat die PVV geen democratie is. Eén lid heeft alle zeggenschap: nooit georganiseerde tegenspraak, nooit controle.

Gevolg is dat een partij zonder intern evenwicht in 2017 de grootste kan worden. Dit omdat wij, anders dan bij voorbeeld Duitsland, niet in de Grondwet hebben opgenomen dat partijen zélf een democratie moeten zijn om in de Kamer toegelaten te worden.

Voor volgend jaar is dit niet meer te regelen. Maar dit moet natuurlijk veranderen. Ook is het vreemd hoe makkelijk andere partijen Wilders hiermee laten wegkomen. De catastrofe is nu al gevaarlijk dichtbij.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.