Omstreden nieuwe burgemeester Rio gesteund door Romario

M/V in het nieuws Rio de Janeiro heeft gekozen voor een controversiële burgemeester. Evangelist Marcello Crivella zwaait er nu de scepter, gesteund door oud-PSV-er Romario.

Foto AFP

Katholieken noemt hij „duivelaanbidders”, homoseksuelen zijn „kwaadaardig en onnatuurlijk” en Afrikanen en hindoes hangen „onreine geesten” aan. Een greep uit het gedachtengoed van de controversiële senator en evangelist Marcelo Crivella (59), sinds zondag de nieuwe burgemeester van Rio de Janeiro.

Met een meerderheid van bijna 60 procent van de stemmen won Crivella van zijn linkse tegenstander, oud-leraar Marcelo Freixo. De conservatieve Crivella, verbonden aan de relatief jonge republikeinse partij (PRB), is gospelzanger en bisschop van de machtige Igreja Universal do Reino de Deus (Universele kerk van het koninkrijk Gods), de grootste pinkstergemeente in Brazilië. Zijn oom, de multimiljonair Edir Macedo, is er de oprichter van.

Duistere kant

Maar Crivella heeft ook een duistere kant: zo wordt hij gelinkt aan het beruchte en levensgevaarlijke doodseskader in Rio en wordt zijn naam genoemd bij een zaak uit 2008 waarbij een groep jongeren uit een favela zou zijn gemarteld en vermoord door elitetroepen waar Crivella financiële banden mee had.

Al jaren probeert Crivella, van oorsprong ingenieur en afkomstig uit een katholiek middenklasse gezin, burgemeester van Rio te worden. Dat lukte almaar niet: voor het liberale Rio, de strandstad van het beroemde carnaval en de samba leek het lange tijd een brug te ver dat een conservatieve evangelist het voor het zeggen zou krijgen.

Maar Crivella heeft de tijd nu mee: de macht van de immens populaire evangelische kerken wordt steeds groter, zowel politiek als economisch. Zo werd de linkse ex-president Dilma Rousseff recentelijk afgezet mede door de machtige conservatieve evangelische lobby in het congres. Brazilië is het grootste katholieke land ter wereld, maar de afkalving gaat hard, inmiddels is een vijfde van de 200 miljoen Brazilianen al bekeerd tot de pinkstergemeente en zij willen zichzelf vertegenwoordigd zien in de politiek.

Belofte van orde en rust

Het zijn vooral de Brazilianen uit de midden en lagere volksklasse, het vroegere electoraat van links, die nu op Crivella stemmen. Aan hen beloofde de evangelist dat er weer orde, rust en veiligheid in de wijken zou komen met hem aan het roer. Het gezinsleven wil hij weer vooropstellen en ondanks zijn eigen christelijke achtergrond beloofde hij een burgemeester voor iedereen te zijn. Zo probeerde Crivella in aanloop naar de verkiezing zijn eerdere omstreden uitspraken omtrent homoseksuelen te nuanceren en beloofde hij niets te veranderen aan de jaarlijkse populaire gaypride of het wereldberoemde carnaval, een feest dat aanhangers van zijn kerk willen uitbannen.

Crivella ontwikkelde zijn controversiële ideeën over homoseksuelen tijdens zijn tienjarige missiewerk in Afrika. Hij was toen ook van mening dat Afrikaanse bewoners onnatuurlijke goden aanhingen. „Ik was jong toen ik dat soort uitspraken deed, nu zou ik het niet zo scherp stellen”, probeerde Crivella in aanloop naar de verkiezing de zaak te redden. In spotjes tijdens politieke zendtijd op televisie liet hij zich zien met een diversiteit aan Brazilianen uit verschillende sociale klassen om zo zijn imago bij te spijkeren.

Een-tweetje met Romario

Hij kreeg daarbij overigens nog hulp uit onverwachte hoek: oud-topvoetballer Romario (50), sinds enkele jaren politicus, sloot zich bij Crivella aan. De voormalige PSV-er ging na zijn voetbalcarrière in 2010 de politiek in en zit sindsdien in de senaat. Nadat Romario’s eigen grote wens om burgemeester van Rio te worden mislukte en hij geen succes boekte in eerdere voorrondes, besloot hij zich ondanks zijn socialistische achtergrond aan te sluiten bij de conservatieve Crivella.

„We zijn misschien verschillend van politieke kleur, maar we willen beiden Rio er weer bovenop helpen en een veiligere stad maken voor de carioca (inwoners van Rio)”, zei Romario in aanloop naar de stemming.

De vraag is nu wat het beleid van de nieuwe burgemeester Crivella zal zijn in het liberale Rio. Hij benadrukte eerder al dat hij zijn religie niet met politiek wil mengen en dat hij er is voor „iedereen”. Problemen zijn er in elk geval genoeg: Rio is nog steeds financieel aan het bijkomen van de Olympische en Paralympische Spelen, de economische crisis is nog lang niet over het dieptepunt heen en de criminaliteit stijgt wekelijks, de drugsoorlog is weer opgelaaid. Crivella wil hier harde maatregelen tegen nemen, en de onveiligheid rigoureus aanpakken. Maar bij een man met zo’n omstreden imago, gaan dan toch al snel de alarmbellen af.