De man van 10.000 euro per uur flikt het ’m weer

Rick Clemmer, topman NXP

De buitensporig hoge beloning van NXP-topman Rick Clemmer is mede door hemzelf geschapen. Hij geloofde in het bedrijf op het moment dat bijna niemand dat meer deed.

Foto ANP / Vincent Jannink

411 miljoen euro, dat is het bedrag dat NXP-topman Rick Clemmer kan verzilveren als eind 2017 de overname door Qualcomm, voor 43 miljard euro, rond is. Het is een on-Nederlands bedrag voor een on-Nederlands bedrijf.

Wat deed de 65-jarige Clemmer om zoveel rijkdom te vergaren?

In de eerste plaats, zegt iedereen die hem kent, hard werken. Heel hard. Clemmer is iemand die het woord workaholic zo ongeveer uitgevonden heeft.

Maar dan nog. Hardop rekenend: stel dat Rick Clemmer 330 dagen per jaar werkt (de boog kan niet altijd gespannen zijn), gemiddeld 12 of 13 uur per dag, dan heeft hij in negen jaar tijd – van 1 januari 2009 tot eind 2017– meer dan 10.000 euro per uur verdiend.

Dat sommetje doet niet helemaal recht aan de situatie. De werkelijke reden van Clemmers beloning is dat hij bleef geloven in NXP op een moment dat bijna niemand dat meer deed. Daarom verkocht hij zijn opties niet of nauwelijks, ook niet toen het fictieve aandeel maar 2 dollar waard was (nu 110 dollar).

In 2009, in de tijd dat NXP dreigde ineen te storten, vertelde Clemmer aan NRC dat hij ronduit ‘pissed off’ was over verhalen over een naderend faillissement. „Verzinsels, zonder feitelijke kennis.”

NXP bungelde destijds wel degelijk aan een zijden draadje, gaf Clemmer later toe. De opeenstapeling van financiële crisis en een dip in de chipconjunctuur werd het bedrijf bijna fataal. Maar zelfs toen het slecht ging bleef Clemmer zijn geld steken in opties. Die gok wordt nu, nu NXP’s beurswaarde sinds 2010 is vertienvoudigd, uitbetaald.

Liever op krukken

Clemmer is een workaholic, dus. Eentje die continu onderweg is, pendelend tussen klanten, presentaties, branchegenoten, de NXP-vestigingen in Azië (Maleisië, Taiwan, China, Singapore) de fabrieken in Texas, Arizona, Nijmegen en Hamburg. Zijn officiële thuis is een appartement in Eindhoven, in de buurt van het NXP-hoofdkantoor. Maar Clemmer reisde ook geruime tijd in de weekeinden naar Londen, waar zijn vrouw Danielle Alexandra een tijd woonde. Samen hebben ze een zoon, die inmiddels studeert.

De twee plukjes haar boven zijn oren zijn in negen jaar egaal grijs geworden. „Ik woon in een vliegtuig”, verzuchtte hij in een eerder interview met deze krant. Met hem leidt de hele elfkoppige leiding van NXP een nomadisch bestaan. Een keer per maand komt de kern van het management samen. Meestal in een vergaderzaaltje in de buurt van een vliegveld.

Er is weinig dat Rick Clemmer tegenhoudt in zijn werk. Toen hij twee jaar geleden van een ongeluk moest herstellen – hij brak zijn heup tijdens het skiën – vertikte hij het om zich per rolstoel over een grote elektronicabeurs te laten vervoeren. Dan maar op twee krukken, op eigen kracht vooruit. De adviezen van de dokter om vooral rust te houden, sloeg hij nogal eens in de wind.

Het is dat doorzettingsvermogen dat de Amerikaanse private-equity-investeerder Kohlberg Kravis Roberts & Co (KKR) in 2007 deed besluiten om Clemmer aan te nemen als adviseur. Ze haalden iemand in huis met ervaring in de chipindustrie, een economische opleiding en vooral een uitstekend netwerk in het kleine chipwereldje.

Clemmer werkte al decennialang voor Texas Instruments in Dallas en maakte naam als ‘turnaround manager’ toen hij in 2005 de leiding overnam bij het Amerikaanse chipbedrijf Agere Systems.

Clemmer slaagde erin om de beurswaarde van het noodlijdende bedrijf in twee jaar tijd te verdrievoudigen en Agere voor 4 miljard dollar te verkopen aan LSI.

Bij NXP flikt Clemmer dat kunstje voor de tweede keer. De voormalige Philips-dochter moest een metamorfose ondergaan, wilde het niet ten onder gaan.

NXP moest de erfenissen uit de Philipstijd kwijt – zowel bedrijfsonderdelen als de bureaucratische Philipsmentaliteit.

De eerste topman, Frans van Houten, kreeg dat niet snel genoeg voor elkaar. Er was een niet zo grote, vriendelijk ogende en snel pratende Texaan voor nodig om het bedrijf verder te helpen. Clemmer sneed rücksichtslos, loodste NXP weg uit de sectoren die het meest conjunctuurgevoelig waren en concentreerde zich op toepassingen met een heel ander ritme: de auto-industrie en veiligheidstoepassingen. Die hebben minder last van dips dan de gewone computerindustrie.

Omdat NXP veel cash bleef genereren werd de schuld afgebouwd en voelde het bedrijf zich sterk genoeg om naar de beurs te gaan. Meeliftend op het economisch herstel groeide NXP snel in waarde. Zo snel dat Freescale (10,8 miljard euro) overgenomen kon worden, voor een groot deel betaald in aandelen.

Voor Clemmer was Freescale een persoonlijk record. „Ik heb nog nooit zo’n grote deal gedaan”, zei hij begin 2015. Nu breekt Clemmer opnieuw records, door de grootste overname aller tijden in de chipindustrie te sluiten.

Van een vooropgezet plan was nooit sprake, zei Clemmer in 2015. Hij voelt zich de baas van NXP, geen stroman van de private-equity-investeerders: „Ik heb alle banden verbroken als adviseur van KKR”, zei hij na zijn aantreden bij NXP. De CEO moet immers belangen van alle aandeelhouders dienen, niet die van één.

Wat de rol van Clemmer in de toekomst zal zijn, als Qualcomm NXP heeft overgenomen? Het lijkt onwaarschijnlijk dat hij een actieve rol houdt; het pensioen lonkt. Werken voor zijn geld, dat hoeft de 65-jarige Clemmer in ieder geval nooit meer.