Recensie

Buitengewone foto’s van gewone paarden

Fotograaf Charlotte Dumas ondernam haar eerste reis naar de Japanse paardjes in 2014. Sindsdien is ze een kleine tien keer teruggekeerd om de dieren te fotograferen.

Foto Charlotte Dumas

De aantallen spreken voor zich. Het Kiso paardje – 144. Het Noma paardje – 51. Het Miyako paardje – 47. Het Tsushima paardje – nog maar 39. Zo weinig paarden zijn er over van de acht oorspronkelijk inheemse paardenrassen die Japan eeuwenlang bevolkten. Ze werden ingezet voor de oorlog, voor het werk op het land, in het bos, voor vlees en melk. De dieren leven in plukjes in het wild, sommige zijn gedomesticeerd.

Japanse paardjes

Ze wonen op verafgelegen eilanden waar het klimaat guur is, de bergen kaal, de wind vrij spel heeft. Als gevolg van die weersomstandigheden zijn hun gestaltes gedrongen gebleven, hun vacht dik, hun benen fragiel maar ijzersterk.

Fotograaf Charlotte Dumas (1977) – bekend onder andere van haar portretten van oude, 9/11-reddingshonden – ondernam haar eerste reis naar de Japanse paardjes in 2014. Sindsdien is ze een kleine tien keer teruggekeerd om de dieren te fotograferen. Een grote selectie van die foto’s is nu te zien bij galerie Andriesse Eyck in Amsterdam. De tentoonstelling valt samen met de publicatie van het wondermooie boek Stay, waarin meer foto’s zijn opgenomen.

Mens én dier

We zien de dieren in rust, klepperend voor de lobby van een hotel langs, grazend tussen het bamboe, de oren plat als de wind opsteekt, uitstarend over zee. We zien veulens spelen, op hun moeder wachten, paarden die beschutting zoeken bij elkaar – eigenlijk de heel gewone dingen die paarden doen. Toch springen de foto’s van Dumas boven normale dierenfoto’s uit. Dat komt doordat Dumas zoveel oog heeft voor textuur van haar, voor een compositie die grasland, berg- en paardenrug met elkaar doet rijmen. Maar er is nog iets belangrijkers.

Wie de paardenfoto’s bekijkt, kijkt feitelijk naar Dumas en de manier waarop zij met dieren omgaat. Wild als de meeste paarden zijn, accepteren ze dat vreemde mens met die vreemde apparatuur als vanzelfsprekend. Dat is een klein wonder. Dumas’ foto’s gaan over individuen - mens én dier - en het magische moment waarop contact tussen verschillende soorten werkelijk mogelijk wordt.