Het mysterie van de mail van Clinton

Hillary Clinton FBI-directeur James Comey heeft de kwestie Hillary Clinton en haar e-mails wederom explosief gemaakt.

Hillary Clinton en haar rechterhand Huma Abedin. Foto AP

Na drie dagen verwarring hebben de Democraten een antwoord gevonden op de opnieuw opgelaaide e-mailkwestie rond Hillary Clinton. Ze zetten de aanval in op de FBI, en vooral op directeur James Comey. In een ongekend harde brief schrijft fractievoorzitter van de Senaat Harry Reid dat Comey’s bemoeienis van met de verkiezingen mogelijk illegaal is.

Reid beschuldigt Comey, die vrijdag met een brief aan het Congres de Amerikaanse presidentsverkiezingen op stelten zette, van „meten met twee maten”. De FBI zou „explosieve informatie” over „de nauwe banden” tussen de Republikeinse kandidaat Donald Trump en Rusland bewust achterhouden. Maar toen Comey donderdag op de hoogte was gebracht van mogelijk nieuwe details in Clintons e-mailkwestie, schreef hij het Congres wél onmiddellijk een brief. Reid: „Met uw partijdige opstelling heeft u misschien de wet overtreden.” Reid doelt op de Hatch Act, die verbiedt dat werknemers van de federale overheid zich in partijpolitieke kwesties mengen.

Comey’s brief telt maar 166 woorden. Vage woorden. De FBI gaat e-mails bekijken die geen relatie hebben met de eerdere e-mailaffaire van Hillary Clinton, maar wel „relevant” zijn, schrijft Comey. De details die vervolgens in het weekend naar buiten kwamen, maken het mysterie alleen maar groter. Niemand weet of de FBI iets groots op het spoor is, of dat het om helemaal niets gaat.

Vreemd, want de brief is van grote invloed op de presidentsverkiezingen. Het e-mailgedrag van Clinton is haar zwakste punt. Haar verklaringen en excuses over het gebruik van een privéserver gedurende haar ambstermijn als minister van Buitenlandse Zaken hebben weinig kiezers overtuigd. De FBI concludeerde na onderzoek onlangs dat Clintons gedrag „extreem nalatig” was geweest. Ze werd alleen niet vervolgd.

Als íets Clintons voorsprong in deze laatste week voor de verkiezingen dus nog te niet zou kunnen doen, dan is het een onthulling over haar e-mails. De felheid waarmee Clintons campagneteam reageert, tekent de dreiging die de Democraten voelen.

Ondertussen lijkt zelfs de FBI niet te weten wat de dienst nu precies op het spoor is. Lekkende medewerkers maakten duidelijk dat het gaat om e-mails uit een laptop van oud-Congreslid Anthony Weiner die door de FBI onderzocht wordt vanwege sexting met een 15-jarig meisje. Weiner is in een scheiding verwikkeld van Huma Abedin, de rechterhand van Clinton.

Volgens The Wall Street Journal draait het onderzoek om 650.000 mails op de laptop die ook door Abedin is gebruikt. Duizenden mails zouden mogelijk van en naar Clintons privéserver zijn gestuurd.

Anthony Weiner is de nachtmerrie van het Clinton-kamp. Hij is het favoriete onderwerp van de schandaalpers om zijn onverbeterlijke sexting-gedrag; een documentaire over zijn leven is een bioscoophit.

In deze nieuwe e-mail-kwestie zijn veel vragen tot nu toe onbeantwoord: waren de mails van Clinton, of naar haar gestuurd? Wat staat erin? En: medewerkers van de FBI wisten al weken van deze nieuwe informatie, maar directeur Comey hoorde er pas afgelopen donderdag van. Waarom?

De FBI hoort terughoudend te zijn over politiek gevoelige kwesties. Het ministerie van Justitie, dat boven de FBI staat, eist dat de dienst zich bescheiden opstelt als het om zaken gaat die tot verwijt van partijdigheid kunnen leiden. Volgens The New Yorker ontraadde Minister van Justitie Loretta Lynch Comey zijn actie.

Als de FBI groot in het nieuws komt, stuurt James Comey vaak een interne mail rond, waarin hij zijn personeel inlicht. Dat deed hij nu ook. Die mail maakt het raadsel alleen maar groter. Comey schrijft dat hij zich „verplicht voelde” om het Congres in te lichten over een onderzoek dat nog maar net begonnen is. Comey had immers publiekelijk gezegd dat het onderzoek naar Clintons e-mails afgerond was, en „het zou misleidend jegens het Amerikaanse volk zijn” de nieuwe informatie achter te houden.

Maar Comey schrijft ook: „We weten het belang niet van de pas ontdekte e-mails.” Hij wilde „geen verkeerde indruk wekken”, maar heeft evenwel alleen maar meer misverstanden veroorzaakt.

De kwestie is een zegen voor Trump, die de aandacht eindelijk van zijn eigen campagne wist af te leiden. Toch is het maar de vraag of de kwestie grote gevolgen voor de verkiezingen zal hebben. Clinton is op haar zwakste plek geraakt, maar kiezers kennen het e-mailschandaal al de hele campagne. Wie al van plan was haar te steunen, deed dat met die kennis. Dw directe electorale gevolgen kunnen dus meevallen. Ernstiger voor Hillary Clinton is dat ze de controle over haar campagne al een paar dagen kwijt is.