‘Ze vonden me te onrustig als receptionist’

Interview Romano van der Dussen

Samen met Edwin Winkels schreef hij over de twaalf jaar die hij onschuldig gevangen zat.

Er gaat geen dag voorbij of Romano van der Dussen (43) wordt wel herinnerd aan de 12,5 jaar die hij in de gevangenis doorbracht. De Nederlander is op Mallorca een lokale beroemdheid. De cafébaas geeft hem graag gratis koffie. En ook de drugsbazen op het eiland zijn hem niet vergeten. Die hebben ook gelezen dat hij een miljoenenclaim heeft ingediend tegen Spanje. Ze zouden hem graag in dienst nemen. „Het is aan mij het goede pad te blijven kiezen”, zegt Van der Dussen op een terrasje. „En dat is niet altijd even makkelijk.”

Samen met de schrijver Edwin Winkels heeft hij herinneringen opgehaald aan ‘zijn Spaanse nachtmerrie’. Ze legden het bizarre verhaal vast in Twaalf jaar onschuldig in de cel. Daarin wordt gedetailleerd beschreven hoe Van der Dussen in september 2003 nietsvermoedend van het strand in Fuengirola in een politiecel belandt. Hij wordt beschuldigd van een verkrachting, aanrandingen en roof. Van der Dussen vecht langdurig om zijn onschuld te bewijzen. Dat lukt hem ten dele. Hij wordt vrijgesproken van verkrachting, de andere delicten blijven vooralsnog staan.

De gedachten van Van der Dussen gaan terug naar 11 februari 2016. Hij had er jaren van gedroomd als vrij man de poort uit te lopen. Bij het opruimen van zijn cel gooit de geboren Leidenaar een handgeschreven manuscript van ruim vierhonderd pagina’s weg. En dan loopt hij met twee plastic tasjes naar buiten. Maar het ultieme gevoel van geluk is er niet. „Nee, in tegendeel. Het is heel frustrerend dat maar een deel van de straf is vernietigd. Daardoor blijf ik toch nog als crimineel te boek staan. Opnieuw moet ik de strijd aan met de corrupte instanties hier.”

Van der Dussen wordt aanvankelijk opgevangen in een pastorie. Maar zijn grote steun en toeverlaat is zijn vriendin Nati. Hij heeft de Spaanse in de gevangenis leren kennen. Toen zij hem als vrijwilligster een aantal keren had bezocht sloeg de vonk over. De gevangenisdirecteur greep in en verbood haar de toegang. „Ze staat nu altijd voor me klaar. Ze haalt het goede in me naar boven. Bij haar ben ik rustig. Ik ga met Nati naar meditatie. Maar er is ook een andere Romano. Eén die maar niet tot rust komt. Ik heb een klap gehad in de gevangenis. Het maalt nog steeds in mijn hoofd. Geen idee hoelang dat nog duurt.”

Er komt ook onverwachte hulp voor Van der Dussen. Op een dag meldt de pastoor dat een onbekende man tienduizend euro heeft overgemaakt. Romano besluit een luxe appartement te huren in de buurt van zijn vriendin. Maar opnieuw wordt hij achtervolgd door zijn verleden. Als hij op een dag de lift in wil stappen staat hij oog in oog met de gevangenisdirecteur en diens gezin. Ze blijken in hetzelfde complex te wonen. „Al snel daarna kreeg ik te horen dat ik eruit moest. Niet goedschiks, dan kwaadschiks. Via mijn advocaat heb ik wel kunnen regelen dat ze me voor 4.500 euro moesten uitkopen.’’

Van der Dussen heeft inmiddels een nieuwe plek gevonden, maar rust en regelmaat ontbreken. „Toen ik gevangen zat dacht ik dat over het strand lopen al geluk zou brengen. Zo is het helaas niet. In de gevangenis is alles vastgelegd. Daar word je geleefd. Nu moet ik dat allemaal zelf regelen. In de zomer heb ik als receptionist in een hotel gewerkt. Het was heerlijk om iedere dag naar mijn werk te gaan. Maar ze vonden me te onrustig. Ik zou te hard praten. Misschien was ik er nog niet klaar voor.”

Bij een psychiater probeert Van der Dussen zijn hoofd op orde te krijgen. Geen eenvoudige opgave, zo blijkt uit een rapport over zijn mentale toestand. Op basis daarvan heeft zijn advocaat een claim van 6.3 miljoen euro ingediend tegen de Spaanse staat. Van minister Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) heeft hij toegezegd gekregen dat Nederland politieke druk op Spanje zal uitoefenen. „Voorlopig heb ik alleen schulden. Ik moet van dag tot dag zien te overleven met hulp van anderen.”

Wat gaat hij doen met een miljoen? „Ik heb eraan gedacht een bar te openen. Maar daarmee trek ik ook foute figuren aan. Het liefste zou ik een zo gewoon mogelijk leven leiden met Nati hier op Mallorca. Huisje, boompje, beestje. Intussen blijf ik strijden voor genoegdoening. Zolang ik als verkrachter wordt gezien, zal ik nooit normaal kunnen leven.”

Romano van der Dussen, Edwin Winkels: Twaalf jaar onschuldig in de cel. Mijn Spaanse nachtmerrie. Brandt, 256 blz. € 17,50