VN gaan praten over kernwapenverbod, Nederland stemt niet

De Verenigde Naties gaan volgend jaar onderhandelen over een internationaal kernwapenverbod.

De Verenigde Naties. Robin Utrecht/ANP

De Verenigde Naties hebben ondanks fel protest van de kernwapenstaten de weg vrij gemaakt voor ontwapeningsconferenties die moeten leiden tot een kernwapenvrije wereld. Nederland onthield zich van stemming.

Onder luid applaus werd rond middernacht een resolutie aangenomen die oproept tot twee ontwapeningsconferenties volgend jaar in New York. De resolutie, ingediend door Oostenrijk, kreeg in het zogeheten Eerste Comité, belast met ontwapening en veiligheid, een ruime meerderheid. Bij de stemming over de resolutie waren 123 landen voor, 38 tegen en zestien stemden helemaal niet, waaronder Nederland.

Nederland hield zijn stemgedrag tot het laatste moment geheim. In een brief aan de Kamer, die kort voor de stemming werd verstuurd, zette minister Koenders (Buitenlandse Zaken, PvdA) de kwestie uiteen, zonder het voorgenomen stemgedrag prijs te geven. Nederland moest laveren tussen de uitdrukkelijke wens van de VS en andere NAVO-partners om niet de weg vrij te maken voor een juridisch verbod op kernwapens en de wens van de Tweede Kamer dat juist wel te doen.

Biologische wapens

De kernwapenstaten onderschrijven weliswaar de wenselijkheid van een kernwapenvrije wereld, maar willen niet dat de wapens verboden worden, zoals eerder chemische en biologische wapens verboden werden. Zij zien alleen maar heil in het stapsgewijze, maar trage ontwapeningsproces dat is voorzien in andere verdragen.

Twitter avatar JanGruiters Jan Gruiters Historische stap op weg naar kernwapenvrije wereld. Verbod zal kernwapens delegitimeren en stigmatiseren. https://t.co/Lp0FQiXSOA

Vredesorganisatie Pax noemde de stemming een “historische doorbraak”. De organisatie betreurt de Nederlandse onthouding en stelt dat de regering de wens van de Kamer negeert. Voorstanders van een verbod op kernwapens verwachten niet dat de kernwapenstaten hun arsenaal meteen zullen vernietigen, maar wel dat een mondiaal verbod de wapens zal stigmatiseren, zoals dat eerder met clustermunitie en landmijnen gebeurde.

15.000 kernwapens

Er zijn naar schatting 15.000 kernwapens in de wereld. Daarvan is het grootste deel in het bezit van de VS en Rusland. Productie en verspreiding van kernwapens zijn wel beperkt, een alomvattend verbod is er niet. Voor andere massavernietigingswapens, zoals biologische en chemische wapens, bestaat zo’n verbod wel.