Rutte doet laatste oproep om Oekraïneverdrag te redden

Referendum

Met een hartekreet op de valreep probeert premier Rutte het Oekraïneverdrag te redden.

Met een zelfbenoemde „hartekreet” heeft premier Rutte vrijdag geprobeerd alsnog steun te krijgen voor het associatieakkoord met Oekraïne. Tijdens zijn wekelijkse persconferentie riep hij „alle redelijke krachten in Nederland” (lees: de gematigde oppositie) op om ondertekening van het verdrag alsnog mogelijk te maken, hoewel een ruime meerderheid bij het referendum dit voorjaar tegenstemde. „Dit is groter dan Nederland alleen”, aldus Rutte.

Rutte heeft al vaak gezegd dat niet ratificeren zal leiden tot instabiliteit aan de oostgrens van Europa en „het beeld van een Europese Unie die verdeeld staat tegenover Rusland”. Nu haalde hij ook de Russische inmenging in de Syrische burgeroorlog erbij, in apocalyptische bewoordingen. Hij sprak over de „vacuümbommen” die Rusland op dit moment op de stad Aleppo gooit. „Europa moet eensgezind zijn tegen landen die dit doen”.

Dinsdag verloopt het ultimatum dat de Tweede Kamer aan het kabinet heeft gesteld om de impasse te doorbreken. Rutte heeft de afgelopen maanden ingezet op een „juridisch bindende verklaring”, die de Nederlandse ratificatie alsnog mogelijk zou maken. In die verklaring zou onder andere moeten staan dat Oekraïne op termijn geen lid wordt of militaire steun krijgt van de EU.

Ruttes oproep was gericht aan D66, CDA, ChristenUnie, SGP en GroenLinks. Die partijen kunnen het kabinet in de Eerste Kamer aan een meerderheid helpen. Ze zijn vóór het verdrag, maar vinden sinds het ‘nee’ dat het kabinet haar handtekening moet intrekken. In de afgelopen maanden is het Rutte niet gelukt die partijen te overtuigen. „Ik sta hier met lege handen”, zei hij vrijdag.

Rutte wil tot op het laatste moment proberen steun te vergaren. Eén van de routes die het kabinet probeert, is via de Eerste Kamerfractie van het CDA. Die CDA’ers staan anders dan hun collega’s in de Tweede Kamer, „welwillend” tegenover ratificatie, zegt een ingewijde. Ze hebben een beroep gedaan op partijleider Sybrand Buma. Twee oud-ministers van Buitenlandse Zaken, Ben Bot en Jaap de Hoop Scheffer, deden dit publiekelijk. Toch is de kans klein dat individuele CDA’ers in de Eerste Kamer kunnen worden losgeweekt, schatten betrokkenen. Volgens ingewijden stelt D66, dat het actiefst campagne voerde voor het verdrag, zich binnenskamers constructiever op dan het CDA. Maar D66 vindt dat Rutte nog niet met een werkbare oplossing is gekomen. Dat geldt ook voor de ChristenUnie. En de hartekreet van Rutte verandert daar niets aan, zegt CU-leider Gert Jan Segers.