Ouderwets stayersbloed bij zeldzame uitzondering

Schaatsen

Op 468 dagen voor de Spelen van Pyeonchang zijn nieuwe schaatstoppers ver te zoeken. Enkel Patrick Roest (20) ontwikkelt zich naar behoren.

Foto Vincent Jannink/ANP

In het jaar 1 na Bob de Jong was daar vrijdagmiddag in een nauwelijks gevulde schaatshal Kardinge in Groningen ineens weer een sprankje ouderwets stayersbloed. Patrick Roest, 20 jaar uit Lekkerkerk, rekende in de laatste race van de vijf kilometer knap af met Jan Blokhuijsen. Diep in de kniehoeken, lichte slag, technisch puntgaaf tot het einde. Met een vierde plek – achter de routiniers Sven Kramer, Jorrit Bergsma en Douwe de Vries - plaatste de schaatser van Team Lotto-Jumbo zich voor de eerste serie wereldbekers van dit seizoen. „Geweldig, met de ploeg mee om wedstrijden te rijden tegen de wereldtop.”

Niet alleen wonderstayer Bob de Jong (39) stopte na vorig seizoen, halverwege de olympische cyclus tot Pyeongchang 2018. Ook olympisch kampioen Stefan Groothuis en medaillewinnares Margot Boer hielden het voor gezien. Beiden zitten bij de opening van het nieuwe seizoen in een jury, die bepaalt wie in Groningen de KNSB Cup wint, een wisselbeker voor de beste prestatie van het weekeinde. Schaatsbond KNSB presenteerde trots een nieuw nationaal pak in oranje-blauwe kleuren en alvast de olympische selectienormen, inclusief de beruchte ‘kansenmatrix’ die de aanwijsvolgorde van maximaal tien mannen en vrouwen bepaalt. Maar nieuwe schaatshelden waren op de eerste dag dun gezaaid, slechts 468 dagen voor de Spelen.

Oppermachtig als in zijn beste jaren declasseerde Kramer (30) op de vijf kilometer de rest. Vijf rondjes in de 29 seconden aan het slot leidden tot een baanrecord van 6.20,40. Ruim voor nummer twee, leeftijdsgenoot Jorrit Bergsma (6.23,32) en zijn 34-jarige ploeggenoot Douwe de Vries (6.26,23). Maar zelfs Kramer werd uitrijdend in de binnenbocht enthousiast van het ijzersterke optreden van zijn jonge ploeggenoot Roest, die tot 6.26,85 kwam. „Ja, ik hoorde dat hij me aanmoedigde”, vertelde de nummer vier na afloop. „Erg mooi. Sven is een grote schaatser voor mij. Hij was al goed toen ik acht was en hij blijft goed.”

Roest is het eerste Nederlandse talent sinds jaren die na een opleiding als allrounder ook doorbreekt op de lange afstand. Vorig seizoen, zijn eerste in de ploeg van coach Jac Orie, had ‘Schuimpie’ – zoals hij vroeger bij zijn club STV Lekstreek werd genoemd vanwege zijn lange en magere gestalte – al enkele uitschieters. Met een fraaie vijf kilometer bij de wereldbeker in Stavanger leek hij zich verrassend te plaatsen voor de WK allround, ware het niet dat Nederland zijn startplaats verspeelde door een val van iemand anders. Bij de NK allround was de 1.500 meter het fundament onder een knappe derde plaats.

Persoonlijk record

Afgelopen zomer maakte hij een grote stap, bleek al in oktober bij trainingswedstrijdjes in Inzell. Reed Kramer in 3.39,02 een nationaal record op de drie kilometer? Roest kwam tot 3.39,33. Een dag later verbeterde hij zijn persoonlijk record op de 1.500 meter tot 1.46,25, de week erna haalde hij in 6.19,25 meer dan vier seconden af van zijn record op de vijf kilometer. En bij de KNSB Cup lijkt hij aan te sluiten bij de top. „Ik ga de vijf kilometer steeds beter rijden”, constateerde hij monter. „Hopelijk gaat de 1.500 meter net zo goed.”

Nieuw elan op weg naar Pyeongchang, weg met het geruzie tussen schaatsbond en schaatsers inclusief een net afgewende staking? Juist niet, betoogde boegbeeld Kramer na afloop van de vijf kilometer. De bond moet na het akkoord met schaatsers, teams en gewesten volgens hem „vanaf maandag” gaan werken aan de toekomst, die niet rooskleurig is. „Dat valt nu nog niet op, omdat de huidige lichting nog succesvol is.”

Volgens Kramer deugt de huidige opleidingsstructuur van de KNSB niet, met regionale opleidingscentra in plaats van het oude Jong Oranje. Waar zijn nieuwe allrounders, die bij het populaire ‘strength and conditioning’ ook de eentonige duurtraining willen doen? Roest is een uitzondering omdat hij vorig jaar een kans kreeg in de commerciële ploeg van Lotto-Jumbo, stelt Kramer. „Als hij niet was opgevangen en in ons treintje had kunnen rijden, had hij nu nog 6.35 gereden.”

Nu kijkt Roest al vol verwachting naar Pyeongchang. „Ik wil nu meedoen met de top op de 1.500 en vijf kilometer, en van daaruit ook op de allroundtoernooien. Dan weer een goede zomer draaien en meedoen om de prijzen op een afstand. Dat wil iedereen en dat wil ik ook.”