Krachtig beroep Rutte op oppositie voor oplossing Oekraïne

Premier waarschuwt voor grote geopolitieke gevolgen als Nederland samenwerkingsverdrag met Oekraïne niet ondertekent.

Premier Rutte benadrukte dat er nog geen oplossing is en hij voorlopig "met lege handen staat". Foto ANP / Jerry Lampen

Premier Rutte doet een dringende oproep aan “de redelijke krachten” in de Tweede Kamer om een oplossing voor het Oekraïne-referendum mogelijk te maken. De premier waarschuwde vrijdag voor grote geopolitieke gevolgen als Nederland als enige EU-lidstaat het verdrag met Oekraïne niet kan ratificeren.

De Tweede Kamer wil dat het kabinet voor aanstaande dinsdag (1 november) laat weten wat het doet met de uitslag van het raadgevend referendum. Op 6 april wees een meerderheid van de kiezers die naar de stembus ging het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne af. Veel partijen in de Tweede Kamer vinden dat het kabinet de uitspraak van de kiezer moet volgen en het verdrag met Oekraïne niet moet ratificeren. Om toch tot een oplossing te komen, zal Rutte naast regeringspartijen VVD en PvdA ook een aantal oppositiepartijen mee moeten krijgen voor een meerderheid in de senaat.

Rutte zei vrijdagmiddag op zijn wekelijkse persconferentie dat het ‘nee’ van Nederland “niet los kan worden gezien van de internationale realiteit”. “Dit is groter dan Nederland alleen”. Als het verdrag door de Nederlandse tegenstem niet in werking treedt, vergroot dit volgens de premier het risico op instabiliteit in de regio en dreigt het beeld te ontstaan dat Europa verdeeld is ten opzichte van Rusland. “Terwijl het beste antwoord op de buitenlandpolitiek van Rusland eensgezindheid is”, aldus Rutte.

Aparte verklaring bij verdrag is optie

Rutte herhaalde dat het kabinet streeft naar een ‘juridisch bindende oplossing’ die recht doet aan de gevoelens van de Nee-stemmer. Dit betekent dat er een aparte verklaring van Nederland bij het verdrag komt waarin wordt uitgesproken dat de samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Oekraïne niet zal leiden tot een lidmaatschap van de Unie of tot nauwere defensiesamenwerking. Oekraïne en de EU-lidstaten staan open voor zo’n oplossing, zegt Rutte.

Cruciaal is of partijen als D66 en het CDA de komende dagen nog bereid zijn om over de brug te komen. Zij zijn nu nog niet akkoord met de oplossing van het kabinet, benadrukte Rutte. “Ik sta hier met lege handen”. Rutte kondigde, net als minister Koenders (Buitenlandse Zaken) eerder, aan dat hij “tot het laatste moment” zal blijven onderhandelen. Als er maandag geen oplossing is gevonden, kan Rutte naar eigen zeggen niet anders dan de Kamer informeren dat Nederland het verdrag niet zal ratificeren.