Duitsland vreest Chinese koopdrift

Handel De Duitse vicekanselier gaat maandag op bezoek in China en is bezorgd over het wegvloeien van werkgelegenheid én van gevoelige informatie.

Ook al beschouwt de Duitse regering China als een bijzonder belangrijke handelspartner, het ongemak over de economische relatie groeit. De overnames van Duitse technologiebedrijven door Chinese investeerders baren Duitsland steeds meer zorgen. En Duitsland niet alleen.

Deze kwestie speelt op aan de vooravond van het bezoek van minister van Economische Zaken en vicekanselier Sigmar Gabriel aan China, dat maandag begint. Gabriel leidt daar een zestig man sterke handelsmissie, met bedrijven als Volkswagen, Daimler, Bayer en Lufthansa. China is de grootste handelspartner van Duitsland in Azië, en Duitsland de grootste handelspartner van China in Europa.

Maar Duitsland wil een uitverkoop van Duitse technologie en het wegvloeien van werkgelegenheid voorkomen. En Berlijn is bezorgd dat China gevoelige informatie in handen krijgt over de wapenindustrie.

Deze week kwam aan het licht dat de VS druk op Gabriel hebben uitgeoefend om een blokkade op te werpen voor de verkoop van Aixtron aan het Chinese Grand Chip Investment, voor 676 miljoen euro. Aixtron bouwt installaties voor de productie van halfgeleiders. De kennis en producten van het bedrijf uit Herzogenrath bij Aken (750 werknemers) zijn ook voor militaire toepassingen (onder meer raketbouw) van groot belang.

Gabriel liet zich door de Amerikanen overtuigen en heeft zijn in september verstrekte goedkeuring voor de verkoop ingetrokken – in afwachting van nader onderzoek. Volgens zijn ministerie waren ‘veiligheidsaspecten’ aan het licht gekomen die aanvankelijk niet bekend waren. In Duitse media wordt nu de vraag opgeworpen waarom Gabriel pas achter de militaire kant van de zaak kwam toen de Amerikanen hem erop wezen. Maar de Frankfurter Allgemeine Zeitung merkt op dat de grootste concurrent van Aixtron een Amerikaanse onderneming is (Cree) en dat Aixtron slachtoffer van een Amerikaans-Chinese handelsoorlog dreigt te worden.

Duitsland is doorgaans een pleitbezorger van open markten, waar het als exporteur sterk van profiteert. Maar het stoort de Duitsers dat zij in China niet dezelfde mogelijkheden hebben als Chinese bedrijven en investeerders in Duitsland.

Gabriel toonde zich in juni al bezorgd toen bleek dat de robotspecialist Kuka in handen zou komen van het Chinese bedrijf Midea. Gabriel kon dat niet verbieden, maar riep Europese bedrijven wel op een tegenbod te doen – wat er niet van is gekomen.

Deze week trapte Gabriel ook op de rem bij de voorgenomen verkoop door Osram van zijn lampendivisie, met 9.000 werknemers, aan de Chinese producent van LED-lampen MLS en andere Chinese investeerders. Ook dat verkoopproces ligt nu stil in afwachting van nader onderzoek van Economische Zaken.