PvdA wil einde aan belastingvrijdom koningshuis

PvdA-Kamerlid Recourt komt met initiatiefwet omdat kabinet weigert motie over belastingvrijstelling uit te voeren.

PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt donderdag tijdens het debat over de begroting van de Koning in de Tweede Kamer. Foto ANP / Bart Maat

Regeringspartij PvdA wil met nieuwe wetgeving regelen dat de leden van het koningshuis niet langer zijn vrijgesteld van het betalen van belasting over hun toelages. PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt komt daarom met een initiatiefwet die deze belastingvrijdom moet schrappen, kondigde hij donderdag aan in het debat met premier Rutte over de begroting van de Koning.

De Tweede Kamer nam vorig jaar met steun van de PvdA een motie aan waarin het kabinet werd opgeroepen om ook de persoonlijke toelages te belasten koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix te belasten. Nu hoeven zij hierover geen belasting te betalen, wat ook geldt voor schenkingen en de erfenis die het staatshoofd zijn of haar kinderen nalaat.

Premier Rutte heeft de wens van de Kamer om de toelages te belasten tot nu toe steeds naast zich neergelegd. Volgens hem zou belastingheffing tot een onnodig ingewikkelde broekzak-vestzakoperatie leiden. Dan zou eerst de bruto toelage moeten worden opgehoogd, om daarover vervolgens belasting te heffen. Volgens Recourt maakt juist het kabinet de kwestie nodeloos ingewikkeld en omdat premier Rutte geen actie wens te ondernemen, komt Recourt nu met een eigen initiatiefwet.

Het schrappen van de belastingvrijdom kan in elk geval op steun rekenen van D66 en de SP. Of het plan van de PvdA het inderdaad gaat halen is nog maar de vraag, want voor het schrappen van de vrijstelling is een grondwetswijziging nodig. Een grondwetswijziging moet twee keer door de Tweede en Eerste Kamer geloodst worden, de tweede keer met een tweederde meerderheid in beide Kamers.

Gedoe rond compensatie vermogensbelasting

De belastingvoordelen van de koninklijke familie staan de laatste weken weer volop in de belangstelling sinds RTL Nieuws onlangs meldde dat prins Bernhard in de jaren zeventig een geheime deal zou hebben gesloten over compensatie voor het betalen van vermogensbelasting. RTL baseerde zich op stukken uit het Nationaal Archief over de onderhandelingen tussen het kabinet-De Jong en prins Bernhard, grootvader van de huidige koning.

Premier Rutte meldde de Tweede Kamer woensdag dat hij geen bewijs heeft gevonden voor het bestaan van de compensatieregeling. Wel erkende Rutte donderdag in de Kamer de inkomsten van het koningshuis in 1973 werden verhoogd na het afschaffen van de belastingvrijstelling over vermogen, maar van een belastingdeal was volgens de premier geen sprake. Het verhogen van de uitkering voor het koningshuis was nodig om de stijgende kosten van het koningsschap op te vangen, aldus Rutte.

Rutte kondigde woensdag een nieuw historisch onderzoek aan naar hoe de inkomsten van het koningshuis in 1973 precies zijn vastgesteld. De Tweede Kamer juicht zo’n onderzoek toe, zo bleek donderdag, hoewel de partijen onderling verschillen over de vraag wie dit onderzoek moet uitvoeren. D66 en GroenLinks pleiten voor een onderzoek door de Algemene Rekenkamer, maar coalitiepartijen VVD en PvdA weten nog niet of de Rekenkamer de juiste instantie is voor zo’n historisch onderzoek. Rutte zei donderdag “binnenkort” met een voorstel te komen voor het instellen van een commissie die zo’n onafhankelijk onderzoek kan uitvoeren.

Toelage Amalia ter discussie

Een aantal partijen in de Kamer sneden donderdag ook de hoogte van de toelage aan die kroonprinses Amalia vanaf haar achttiende verjaardag krijgt van 1,5 miljoen euro per jaar. Oppositiepartijen als D66, SP en GroenLinks vroegen zich af of dit bedrag niet te hoog is. Premier Rutte zei het van “geen niveau” te vinden dat de Kamer de toelage nu ter discussie stelt aangezien het voltallige parlement hier in 2008 nog mee instemde.