Uitzonderlijke motie van afkeuring SGP over levenseinde

SGP-leider Van der Staaij vindt dat plan kabinet “principieel een stap te ver gaat” en krijgt steun van ChristenUnie.

SGP-leider Kees van der Staaij kwam voor het eerst in zijn loopbaan in de Tweede Kamer met een motie van afkeuring. Foto ANP / Bart Maat

De SGP heeft woensdag een motie van afkeuring ingediend tegen de regering rond het onderwerp ‘voltooid’ leven. Het gaat de christelijke partij „principieel een stap te ver” dat het kabinet hulp bij zelfdoding van mensen die gezond zijn maar hun leven als ‘voltooid’ zien, mogelijk wil maken. Volgens SGP-fractievoorzitter Kees van der Staaij heeft de overheid de plicht het leven juist te beschermen. Die mening werd gedeeld door de ChristenUnie.

Voor beide partijen is de motie van afkeuring een zeldzaam instrument. Zo’n motie is een manier om het kabinetsbeleid te veroordelen, maar hoeft niet te leiden tot ontslag van een minister, zoals wel het geval is als een motie van wantrouwen wordt aangenomen. De andere partijen in de Tweede Kamer steunen de motie van de SGP en de ChristenUnie overigens niet, waardoor de motie werd verworpen.

De andere fracties - ook de partijen die voorstander zijn van uitbreiding van de euthanasiewet of een wet op ‘voltooid’ leven – hadden wel veel vragen voor VVD-ministers Edith Schippers (Zorg) en Ard van der Steur (Justitie). De twee bewindslieden kwamen twee weken geleden met een brief naar aanleiding van het advies van de commissie-Schnabel over hulp bij zelfdoding.

De oppositie had grote moeite met het feit dat het kabinet het advies van de commissie-Schnabel – in de woorden van de oppositie steevast „een commissie van wijzen” genoemd - naast zich neer had gelegd. Schnabel, die twee jaar lang onderzoek deed, raadde af om nieuwe wetgeving te maken. Volgens de commissie paste verzoeken van mensen die hun leven voltooid vinden binnen de huidige euthanasiewet.

Leeftijdsgrens onderwerp van debat

Discussie was er ook over een leeftijdsgrens. In de brief schreven de ministers dat het „voor de hand ligt een nieuw systeem te beperken tot mensen die een bepaalde leeftijd hebben bereikt”. D66-Kamerlid Pia Dijkstra wil met een leeftijdsgrens voorkomen dat de huidige euthanasiewet wordt uitgehold doordat mensen eerder voor de optie ‘voltooid leven’ zouden kiezen.

VVD-Kamerlid Arno Rutte vreest juist dat een leeftijdsgrens ertoe zou kunnen bijdragen dat iemand het gevoel kan krijgen dat hij of zij er vanaf een bepaalde leeftijd niet meer toe doet. Volgens de VVD moet een zelfgekozen einde na een ‘voltooid’ leven voor iedereen, ongeacht leeftijd, mogelijk zijn.

Minister Schippers gaf aan dat het belangrijk was dat de overheid „niet vooruitloopt” op de maatschappij: „Mensen kunnen zich invoelen dat, zeker doordat medische technologie het mogelijk maakt dat men langer leeft, iemand tot de conclusie kan komen dat de stervenswens sterker is dan het levenslust. Sterker dan bij iemand van 21 jaar.”

Zij zal nu een wetsvoorstel opstellen. De kans dat dit nog voor de verkiezingen in maart volgend jaar wordt behandeld, is echter klein.