‘Tarieven 2016 moeten we nog afspreken’

De meeste ziekenhuistarieven in Nederland zijn nog steeds geheim, maar we betalen ze ten dele wel via het eigen risico. NRC onderzoekt met hulp van lezers de prijzen.

Foto ANP/Lex van Lieshout

Op 22 april van dit jaar meldde Henk Camping zich aan de balie van het Amsterdamse Onze Lieve Vrouwe Gasthuis. Hij had een afspraak voor een kijkoperatie bij de maag-darm-leverarts.

En nu hij daar toch zat te wachten, op de locatie aan het Oosterpark, vroeg hij zich af: hoeveel gaat deze ingreep eigenlijk kosten? En wat betekent dat voor mijn eigen risico?

De medewerkster achter de balie kon het hem niet vertellen. Dat kan natuurlijk, dacht hij, ik vraag het aan de verkeerde. Camping werd naar tevredenheid behandeld en belde nadien met het ziekenhuis om te informeren naar de kosten van de ingreep.

Er was een aantal telefonische sessies nodig voordat het ziekenhuis zijn vraag kon beantwoorden. En wat bleek: de mevrouw achter de balie had het nooit kunnen weten. Niemand bij het OLVG wist het. Er waren nog geen afspraken over gemaakt met de zorgverzekeraar. Het zou nog wel driekwart jaar kunnen duren voordat het tarief duidelijk was, legde een medewerker uit aan de telefoon.

Henk Camping was verbijsterd. „Ik heb laatst een dakkapel laten plaatsen. Je kan dan vooraf offertes gaan vergelijken. Dan weet je ook exact wat het gaat kosten.”

Hij stuurt daarom begin augustus een brief naar het ziekenhuis. Camping is ervan overtuigd dat de mededeling dat de tarieven nog onbekend zijn, niet kan kloppen en schrijft: „Ik heb geen idee met hoeveel autoriteit mij deze in mijn ogen absurde mededeling gedaan werd en houd het voor mogelijk, zelfs wenselijk, dat uw woordvoerder zich vergist heeft. Ook u zult het immers ondenkbaar vinden om in het normale handelsverkeer niet vooraf te weten wat iets kost.”

Hij verzoekt in de brief nogmaals om nader inzicht in de kosten van de behandeling en stuurt een kopie aan zijn verzekeraar DSW.

En dan blijft het stil.

Eind september stuurt hij een herinnering en ditmaal krijgt hij wel respons. Zowel verzekeraar als ziekenhuis excuseert zich voor de radiostilte. En er is ook nieuws: de tarieven zijn bekend!

„Een medewerker van het ziekenhuis heeft mij toen nog het declaratiesysteem uitgelegd. Ook dat het tarief gebaseerd is op een gemiddelde van wat dezelfde diagnoses kosten. Ik begrijp er helemaal niets van, het is volkomen onlogisch.”

Wat Camping meemaakt is geen incident. Als eerste ziekenhuis van Nederland maakte IJsselmeerziekenhuizen eerder deze maand al zijn tarieven over 2016 bekend. Bestuursvoorzitter Willem de Boer had dat graag eerder willen doen, maar tot voor kort was er nog niet met al die verzekeraars overeenstemming.

De adviseurs van PinkRoccade bouwden, net als in augustus bij CZ, een handig ‘tooltje’ waardoor de ellenlange spread sheets beter toegankelijk worden gemaakt. Zo kan iedereen veel makkelijker alle prijsafspraken van MC Groep - de moeder van IJsselmeerziekenhuizen - doorzoeken.
de-knop

Eerder in het NRC-onderzoek bleek dat zorgverzekeraar CZ, dat in augustus de primeur had om als eerste verzekeraar zijn tarieven bekend te maken, met vele universitair medische centra in conclaaf is over de tarieven die dit hele jaar gelden. Met vier van de acht centra is op dit moment nog geen afspraak. Dat betekent voor alle bezoekende patiënten vanaf 1 januari van dit jaar dat zij voorlopig op de rekening moeten wachten.

Kan dat niet wat sneller? Aan ons ligt het niet, wij willen wel, zeggen de verzekeraars. En ziekenhuisbestuurders als Willem de Boer zeggen exact hetzelfde. De meeste jaarbudgetten worden wel op tijd afgesproken, maar de precieze tarieven per medische behandeling zijn nog onderdeel van een verfijnd onderhandelingsspel. Tijdrekken is een vast onderdeel hiervan. Wie heeft er het meest last van als er geen deal is? De verzekeraar of het ziekenhuis? Zonder deal kunnen ziekenhuizen nog niet declareren. Wie er misschien het meest last van heeft is degene namens wie de partijen aan de onderhandelingstafel zitten: de patiënt. Die wordt met grote vertraging op zijn eigen risico aangeslagen.

En dit jaar zijn de partijen later dan in 2015 omdat de systematiek wijzigde. Het aantal dagen dat een medisch traject administratief duurt, is op last van minister Schippers ingrijpend ingekort van 365 dagen naar maximaal 120 dagen. Zo wil de minister eerder inzicht krijgen in de zorguitgaven en kunnen patiënten sneller de rekening zien. In 2016 is die wijziging één van de redenen waarom de rekening nog langer op zich laat wachten.