Amerika 2016

Stemgedrag Amerikaan is amper te voorspellen

De gemiddelde kiezer In Philadelphia, stad in een staat die de doorslag kan geven, praat NRC de komende weken met kiezers, vaak met een onverwachte politieke voorkeur. „Ik moet nog zien welke kant ik op swing.”

Over twee weken moet ook Katherine Savage definitief beslissen op wie ze gaat stemmen, maar ze is er nog niet uit. „Ik kan me niet voorstellen dat ik in het stemhokje sta en de keuze maak voor Hillary Clinton of Donald Trump. Ze staan me allebei zó tegen”, zegt Savage (37), die een evangelische basisschool leidt in Philadelphia. Haar twijfel is uitzonderlijk, want de meeste Amerikanen weten inmiddels of en op wie ze op 8 november gaan stemmen. De televisiedebatten zijn achter de rug en nu is de kiezer aan de beurt.

De meeste peilingen wijzen op een eenvoudige zege van Democraat Hillary Clinton op haar Republikeinse tegenstander Donald Trump. Maar niemand kan het gedrag van de Amerikaanse kiezers echt in kaart brengen. Laat staan voorspellen. Om toch een glimp op te vangen van wat hen beweegt, bracht NRC vijf dagen door in Philadelphia, om zo divers mogelijke kiezers aan het woord te laten.

Lees hier deel 1 van de serie Kort Amerikaans: ‘Deze campagne voelt als een koortsdroom’

In Amerikaanse peilingen worden stemgerechtigden in allerlei demografische hokjes ingedeeld: van jonge mannen tot oudere vrouwen, van atheïsten tot evangelicals, zelfs moslims, boeren en veteranen worden apart gepeild. Uit veertien verschillende categorieën spraken wij één kiezer. Vaak werden stereotypen bevestigd, maar regelmatig voldeden ze niet aan het voor hun achtergrond geldende cliché. Niet alle boeren en ouderen zijn voor Trump, zo blijkt, en er zijn wel degelijk Latino’s en Afro-Amerikanen die hem steunen.

Tipping point state

Politici, ook Trump en Clinton, zeggen vaak het beste voor te hebben met ‘middle America’. Maar het gemiddelde Amerika is niet zozeer te vinden in de kleine, blanke, dorpen op het platteland van centraal gelegen staten. Het zijn juist middelgrote steden, vaak aan de oostkust, die demografisch de beste afspiegeling zijn van de VS als geheel, zo berekenden statistici van de datawebsite FiveThirtyEight. Philadelphia is één van de tien meest representatieve steden. En bovendien de bakermat van de Amerikaanse democratie: zowel de Onafhankelijkheidsverklaring als de Amerikaanse Grondwet werden in deze stad geschreven.

©

Philadelphia staat voor elke Amerikaan. ©

Philadelphia ligt bovendien in een tipping point state, een staat die voor de presidentsverkiezingen doorslaggevend kan zijn. Pennsylvania heeft sinds de jaren negentig altijd Democratisch gestemd, maar Donald Trump heeft een grote aantrekkingskracht op (blanke) arbeiders in de verarmde mijn- en industriegebieden in de staat. Ook in Philadelphia, een vrij ‘blauwe’ stad in een ‘roder’ kleurende staat, lopen oud-Democraten over.

De Trump-aanhangers in Philadelphia zijn vaker man dan vrouw, maar zijn etnisch divers. Ze hebben meer gemeen met elkaar dan met de Clinton-stemmers. Het zijn, kort door de bocht, mensen die amper vooruitkomen in het leven en weinig uitzicht hebben op een beter bestaan. Ze denken dat de rest van het land niet naar hen omkijkt. Door op Trump te stemmen, kunnen zij hun middelvinger opsteken naar het establishment.

Wie op Hillary Clinton gaat stemmen, heeft over het algemeen meer bereikt en is optimistischer over de toekomst, zowel van zichzelf als die van hun land. Maar ze zijn veel minder enthousiast over hun kandidaat. Hun stem is vaak meer gericht tegen Trump dan voor Clinton.

Om de onbesliste kiezer over de streep te trekken, was Clinton afgelopen weekend in Philadelphia en Trump in één van de aangrenzende streken. Het is de vraag wie de protestantse Katherine Savage zal overtuigen. Ze móet stemmen van zichzelf, ze ziet dat als haar democratische plicht – zeker nu Pennsylvania de verkiezingen kan beslissen. „Er staat te veel op het spel en we zijn een swing state. Ik moet alleen nog bedenken welke kant ik op swing.”