Plan lokale bestuurders: meer macht aan de burger

Democratie

Twintig burgemeesters vinden dat de gemeentepolitiek onvoldoende democratisch is. Ze komen met voorstellen voor radicale veranderingen.

De raadszaal van Den Haag. Foto ANP / Bart Maat

De gemeenteraden zoals we die nu kennen, met elke vier jaar verkiezingen, voldoen niet meer. Er moet ruimte komen voor experimenten en daartoe moet de Gemeentewet nog vóór de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 worden aangepast. Een van de radicalere ideeën is gemeenteraden te vervangen door ‘stadsoplopen’ van misschien wel 150 burgers die eventueel door loting worden samengesteld.

Burgers, die zich nu te weinig gehoord voelen, moeten meer invloed kunnen uitoefenen op hun leefomgeving en het bestuur daarvan. Daar is grote behoefte aan, zeggen de initiatiefnemers die vandaag met dit plan naar buiten zijn gekomen. Volgens hen hebben burgers de vaardigheden om een veel actievere rol te spelen in het gemeentebestuur.

De initiatiefnemers voor de vernieuwing, die hun campagne ‘Code Oranje’ noemen, bestaan uit twintig burgemeesters, twintig wethouders en een groot aantal raadsleden, met burgemeester Bert Blase van Vlaardingen als voorman. Met ‘Code Oranje’ willen ze zeggen dat de hoogste tijd is om nieuwe vormen van democratie te realiseren. Het is volgens de initiatiefnemers de enige manier om de tekortschietende democratie en de frustraties daarover bij burgers het hoofd te bieden.

‘Polderen loopt tegen zijn grenzen’

Burgemeester Blase (PvdA): „Veel gemeenten zijn nu al bezig met burgerbegrotingen, wijkdeals, regelvrije zones, stadslaboratoria en allerlei andere initiatieven om burgerzeggenschap vorm te geven.” Volgens hem moet er een verbond komen tussen samenleving en bestuur. „We denken dat polderen tegen zijn grenzen aanloopt en dat kiezers het niet meer voldoende vinden om eens in de vier jaar hun stem uit te brengen.”

De initiatiefnemers van ‘Code Oranje’ zouden ook willen experimenteren met de mogelijkheid voor raadsleden om hun zetel tijdelijk beschikbaar te stellen aan burgers die van een bepaald onderwerp veel kennis hebben. Arno Brok (VVD), burgemeester van Dordrecht en voorzitter van het Nederlands Genootschap van Burgemeesters, steunt de voorstellen van ‘Code Oranje’.