Mogen we niet meer op gas koken?

Energie Over dertien jaar moeten we zijn overgestapt op andere energiebronnen dan gas, stelt een plan dat op de Klimaattop is getekend. Kookt straks echt niemand meer op gas – en is dat eigenlijk wel lekker?

Alleen wie gloeiend heet wil wokken vindt nog geen goede alternatieven voor gas. Foto Getty Images

Bijna honderd partijen ondertekenden woensdag, tijdens de Nationale Klimaattop, een ambitieus manifest: over dertien jaar willen zij dat zo veel mogelijk van de 7 miljoen Nederlandse huishoudens die nu op gas koken en stoken zijn gestopt met het gebruik van deze fossiele brandstof. In plaats daarvan moeten zij schonere en duurzame energiebronnen gebruiken.

Vergelijk het met de transitie van kolen naar gas in de energievoorziening van huishoudens tijdens de jaren zestig, zeggen de ondertekenaars. Ook nu gaat het om „een gigantische operatie”. Maar als het niet gebeurt, stellen zij, worden de klimaatdoelen die eind vorig jaar in Parijs werden afgesproken zeker niet gehaald.

1 Wie hebben het manifest ondertekend?

Nederlandse gemeenten zijn een dragende kracht: 77 ondertekenden het. Daarnaast doen nog drie provincies mee (Utrecht, Zuid-Holland, Gelderland) en een reeks organisaties en bedrijven die de gemeenten hierbij ondersteunen. Denk aan energieproducenten, netbeheerders, milieuorganisaties, woningcorporaties, bouwbedrijven en bewonerorganisaties. Onder andere Energie-Nederland, Stedin, Liander, Milieudefensie, Natuur& Milieu en HIER klimaatbureau ondertekenden het manifest.

2 Wat staat er precies in het manifest?

De partijen beloven dat nieuwbouwwijken „zo snel mogelijk niet meer op aardgas worden aangesloten”. Nieuwe huizen worden gebouwd zonder gasfornuis en zonder cv-ketel. In plaats daarvan worden ze uitgerust met zonnepanelen, aardwarmte of warmtepompen.

Essentieel is ook goede isolatie. Dit gebeurt nu al veel. Tegelijkertijd moeten bestaande woningen worden aangepast. De partijen willen klein beginnen, met wijken van twee- tot vierhonderd woningen per keer – in Utrecht loopt reeds een proef. Maar daarna moet er snel opgeschaald worden, want de tijd dringt. Over een paar jaar willen de partijen 250.000 woningen per jaar aanpassen.

3 Voor welk probleem is dit een oplossing?

Volgens de ondertekenaars is het plan een noodzakelijke stap om de opwarming van de aarde te beperken tot onder de twee graden Celsius, zoals is afgesproken op de internationale klimaattop in Parijs. In Nederland speelt ook nog iets anders, zegt Sible Schöne, een van de initiatiefnemers. „In de toekomst kunnen we veel minder gas winnen in Groningen.” En: „We vinden het niet zo aantrekkelijk om ons gas uit Rusland te halen”.

4 Betekent dit dat in 2030 niemand meer op gas kookt?

Initiatiefnemer Schöne is de eerste die de verwachtingen tempert. „Het is enorm ingewikkeld. Een deel van de maatregelen moet bij de mensen in huis genomen worden.” Zonder medewerking van die mensen is het plan dus gedoemd te mislukken. Maar op dit moment is 86 procent van de Nederlanders niet op de hoogte van de noodzaak om te stoppen met aardgas, zegt Schöne. Ofwel: daar ligt nog een immense communicatieklus.

Bovendien: „Heel veel mensen hebben het geld niet om in hun eigen woning te investeren. Daar moet dus een oplossing voor worden gezocht.”

Een woordvoerder van de Gasunie laat weten dat het bedrijf gelooft dat er ook de komende jaren nog een plek blijft voor gas en gasinfrastructuur. ‘Groen’ gas dan, benadrukt hij. „Dat is ook CO2-neutraal en berekeningen tonen aan dat een transitie naar een schonere energievoorziening in huishoudens hier niet zonder kan. Als je het helemaal zonder gas wilt doen, volgen teleurstellingen.”