Het kan ons niet snel genoeg gaan

Groener bedrijfsleven Bedrijven willen rap over naar duurzame energie, bleek op de Klimaattop 2016. „Werkgelegenheid, verdienkracht, klimaatbeleid gaan hand in hand.”

©

Een klimaatwet met heldere doelen voor de komende decennia, één minister voor economie, klimaat en energie en een klimaatautoriteit die erop toeziet dat die doelen ook echt worden gehaald. Dat is de inzet van een deel van het Nederlandse bedrijfsleven voor het nieuwe regeerakkoord.

Wie dacht dat bedrijven zo min mogelijk bemoeienis van de overheid willen en geen zin hebben in strenge maatregelen om klimaatverandering te bestrijden, heeft het mis. Op de ‘Klimaattop 2016’, een groot evenement dat woensdag in Rotterdam werd gehouden, blijkt dat veel bedrijven de overgang naar duurzame energie en groene welvaart juist willen versnellen en de overheid oproepen hen daarbij te helpen.

De afspraken uit het internationale klimaatakkoord dat eind vorig jaar in Parijs werd gesloten, moeten in een wet worden vastgelegd, stellen de bedrijven, die zich de Transitiecoalitie noemen. Het voorstel wordt gesteund door werkgeversorganisatie VNO-NCW. ‘Parijs’ gaat over de reductie van broeikasgassen tot 2050, de bedrijven willen dat er ook ambitieuze tussendoelen voor 2030 en 2040 worden geformuleerd.

„Nederland heeft een energieakkoord gesloten dat heel succesvol is gebleken, maar de onderhandelingen daarover waren ook tijdrovend”, zegt Ab van de Touw, topman van Siemens Nederland en met Shell, Eneco, Van Oord en het Havenbedrijf Rotterdam initiatiefnemer van de Transitiecoalitie. „Als je dat iedere keer weer moet doen, gaat het te langzaam. Daarom is het goed om het in een wet te verankeren. Dan wordt het lastig voor volgende kabinetten om daarvan af te wijken.”

Hoeveel wordt er bespaard aan CO2-uitstoot?

Stok achter de deur

De coalitie, die meer dan veertig bedrijven telt, pleit ervoor om klimaat, energie en economie onder te brengen bij één ministerie. „De afstemming tussen de departementen moet beter”, zegt Van der Touw. „Verdienkracht, werkgelegenheid en klimaatbeleid gaan hand in hand.”

Als stok achter de deur zou een onafhankelijke autoriteit, vergelijkbaar met de commissie die onder voorzitterschap van Ed Nijpels het Energieakkoord uitvoert, alle betrokkenen moeten kunnen aanspreken op de uitvoering van de afspraken, vindt Van der Touw. Zo voorkom je dat elk nieuw kabinet weer met eigen plannen komt.

Een nationale investeringsbank zou financiële steun moeten geven aan energieprojecten en geld beschikbaar moeten hebben voor innovatie. „Nee, we vragen als bedrijven niet om geld”, zegt Van der Touw nadrukkelijk. „We hebben al vele miljarden geïnvesteerd in een sector die nog steeds niet duurzaam economisch rendabel is. De overheid moet vooral de continuïteit van het beleid garanderen.”

Hij denkt dat bedrijven inmiddels veel sneller gaan dan de politiek. Dat is ook logisch, zegt hij, want bedrijven ervaren aan den lijve hoe snel ontwikkelingen kunnen gaan. Amper een decennium geleden was windenergie nieuw voor Siemens, nu werken 10.000 mensen in die sector.

Vindt hij de verkiezingsprogramma’s van bijvoorbeeld de VVD en het CDA over dit thema dan niet teleurstellend? „We roepen de politiek op om meer te doen. Maar het is niet zo dat die belangstelling er niet is. We hebben met de energiewoordvoerders van alle partijen gesproken. Zij willen wel.” Premier Mark Rutte, leek dat woensdag te bevestigen. Hij beloofde dat de overheid zal zorgen voor „consistentie, niet in de weg lopen en ruimte voor experimenteren”.

De doelstellingen van de Transitiecoalitie lijken sterk op die van werkgeversorganisatie VNO-NCW, die in het programma NL Next Level pleit voor investeren in ‘de transformatie van Nederland’. „Op een aantal terreinen zijn we aan het einde van de levenscyclus aangekomen”, zei voorzitter Hans de Boer twee weken geleden al op een klimaatbijeenkomst. „Dat geldt voor energie en ook voor de overgang van een lineaire naar een circulaire economie.”

Vandaar dat VNO-NCW in aanloop naar de verkiezingen stevig wil inzetten op heldere klimaatdoelen. „Lobbyen over een onderwerp dat niet in het regeerakkoord staat, plaatst je bij voorbaat op een 2-0 achterstand”, aldus De Boer. In NL Next Level pleiten werkgevers voor energiebesparing (in de industrie, in het vervoer en in de bebouwde omgeving). „Een gouden kans voor werkgelegenheid.”

Wacht je te lang dan ben je te laat

Woensdag zegde De Boer toe dat VNO-NCW binnenkort met voorstellen komt voor „tien tot twintig grote projecten” voor de energietransitie. „Daarmee krijgen we de groene beweging wel aan onze zijde.” Zo wordt de overgang naar duurzame energie voor het bedrijfsleven vooral „een kans voor het ontwikkelen van een nieuwe economie, met nieuwe verdienmodellen en nieuwe banen”, zoals de Transitiecoalitie het formuleert.

En de bedrijven die dat niet zien? „Die lopen het gevaar dat ze de slag missen”, zegt Van der Touw van Siemens. „Ontwikkelingen gaan als de grafiek van een hockeystick. Eerst heel geleidelijk, maar dan ineens heel snel. Als bedrijf moet je je mensen nieuwe vaardigheden leren en omscholen. Als je daar te lang mee wacht, ben je te laat. President Obama zei het zo mooi na Parijs: wij zijn de eerste generatie die de gevolgen van klimaatverandering voelen, en de laatste die er iets aan kan doen.”