Column

Grote Dikke Linkse Ik’jes

tomjanmeeus0

Iets zegt mij dat wij de komende tijd veel over ‘linkse samenwerking’ gaan horen. Op zich is linkse samenwerking natuurlijk een van de beste grappen uit onze politieke geschiedenis. Moppen tappen met opa: niet vergeten op tijd te lachen. Eerst zeggen partijen dat ze gráág willen samenwerken, ze maken er goede sier mee, ze komen ermee op TV.

Dan gooit iemand een slagroomtaart – en eindigt alles in een slapstick.

Deze week hadden we Klaver die voorstelt dat PvdA, SP, D66 en GroenLinks beloven dat ze elkaar na de verkiezingen vasthouden. Vorm een blok en druk Rutte uit de macht. Samsom herinnerde er fijntjes aan dat hij en Klavers voorganger Van Ojik het er in 2015 al over eens waren dat hun fracties na de verkiezingen konden samengaan – en dat Klaver hier een streep door haalde.

Leuke poging, Jesse.

Toch zal het thema de komende tijd niet dood blijken te zijn, en dit ligt aan twee dingen. Het eerste: Samsoms concurrent Asscher staat anders in de politiek.

Hij weet dat de laatste mislukking zeker niet aan Samsom lag, maar vertoont, anders dan Samsom, geen aanvechting dit Klaver te verwijten. Integendeel: hij juichte Klavers voorstel van maandag juist toe.

Dit is een karakteristiek stijlverschil, en je zult zien dat het een groot thema tussen Asscher en Samsom kan worden: wie weet links wél bij elkaar te brengen, en hoe moet dat dan?

Belangrijker lijkt me de intrigerende column die Kim Putters, directeur van het Sociaal en Cultureel Planbureau, woensdag in het Financieele Dagblad schreef. Putters, oud-PvdA-senator, wijst op de groeiende weerzin van burgers tegen de „almachtige” individualisering.

Die neemt volgens hem zo sterk toe dat er een „kansrijk” verkiezingsthema inzit. Verzet tegen alle mensen die het zo goed met zichzelf getroffen hebben dat ze voortdurend andermans ruimte innemen. Opstaan tegen de Grote Dikke Ik.

Dit is natuurlijk een Rutte-woord – maar ik vermoed dat vooral links hier kansen heeft. De ironie is alleen dat een verdeeld links precies het geïndividualiseerde gedrag vertoont dat het dan aanvalt: partijleiders die als Grote Dikke Ikjes vasthouden aan eigen clubjes en zo de kans op een progressieve wederopstanding verspelen.

Ik weet niet of een links blok voor het land gewenst is. Ik weet ook niet of links überhaupt kans heeft boven het huidige dieptepunt in peilingen uit te stijgen.

Maar wat ik wel weet: als de Grote Dikke Linkse Ik’jes zelfs het eigen ego hier niet aan kunnen opofferen, wordt het zeker niks.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.