SER: alleen subsidie voor duurzaam werkende boer

Advies

Raad wil ‘centrale regisseur’ om landbouw te verduurzamen

Geef als overheid uitsluitend nog steun aan boeren die écht duurzaam werken, en laat ook banken zich exclusief richten op deze „voorhoede”, naar schatting ongeveer 30 procent van de bedrijven in de veehouderij. Voor boeren die de verduurzaming niet kunnen of willen opbrengen, moeten maatregelen komen om hun bedrijf te beëindigen.

Aldus een vergaand en hier en daar controversieel advies van de commissie duurzame veehouderij van de Sociaal Economische Raad (SER) onder voorzitterschap van SER-kroonlid Ed Nijpels, prominent VVD’er en onder meer voormalig minister van Milieu. In de commissie zaten wetenschappers, ambtenaren, bankiers én mensen uit de land- en tuinbouw.

Als het aan de SER ligt, moeten de meest duurzame bedrijven niet alleen uitsluitend nog geld krijgen van overheid en banken, maar ook voorrang bij de verdeling van dierrechten en fosfaatrechten, en steun bij uitbreiding van hun bedrijf. Wie tot deze voorhoede behoort, moet voldoen aan „criteria” die een groep experts elke anderhalf tot twee jaar moet opstellen, op basis van de best beschikbare technieken in Europa. Dit moet een schone en eerlijke productie garanderen, met oog voor dierenwelzijn en omgeving. De SER-commissie schat dat ongeveer 30 procent van de bedrijven daartoe in staat is. „Maar het kan ook meer zijn”, aldus Nijpels. „Bedrijven maken uiteindelijk zelf uit of ze bij de voorhoede willen horen.” Een „nationale regisseur” moet het karwei op zich nemen, bij voorkeur iemand van buiten de sector, zegt Nijpels. „Die moet volkomen onafhankelijk zijn en jaarlijks rapporteren aan het kabinet over de voortgang.”

Staatssecretaris Van Dam (Landbouw, PvdA) is „positief” over de aanbeveling één centrale regisseur te benoemen om de landbouw stap voor stap sneller duurzaam te maken, zei hij dinsdag bij de presentatie van het „belangwekkende” advies. Volgens de bewindsman is het „moeilijk geworden” voor boeren hun bedrijf „draaiende te houden”, en is er alleen een toekomst voor een sterke landbouw „als die duurzaam is”. De suggestie voor een voorhoede noemt hij „buitengewoon interessant”. Hij gaat zijn reactie „nader uitwerken”.

Kamerlid Jaco Geurts (CDA) is kritisch over het advies. De toekomst van de veehouderij moet „niet van bovenaf opgelegd’’ worden, meent hij. „Als we niet oppassen wordt het ondernemerschap beperkt en de schaalvergroting verder aangejaagd.’’

Milieuorganisatie Natuur & Milieu noemt het „terecht” dat de commissie wil werken met een voorhoede, maar vindt het spijtig dat er geen concretere sanering wordt voorgesteld voor de achterblijvers. „Zonder sanering is het ambitieuze beleid voor duurzame koplopers gedoemd te mislukken”, aldus een verklaring.

SER-advies pagina E7